Kariyer Gelişimi
Kendini tanımaÇocukluktan emekliliğe kadar, kişinin meslekle ilgili bilgi, tercih ve kararlarının aşama aşama şekillendiği yaşam boyu süreç.
Neden bilmelisin?
Kariyer tek bir anda verilen bir karar değil, yıllara yayılan bir yolculuktur. Lisedeyken hangi aşamada olduğunu bilmek, "Şimdi her şeye karar vermeliyim" baskısını azaltır ve bu dönemde neler yapman gerektiğini gösterir.
Yaşam boyu aşamalar
Donald Super'in yaygın kullanılan yaklaşımına göre kariyer gelişimi beş aşamada ilerler (yaşlar yaklaşıktır):
- Büyüme (0–14): Çocuk oyunlarla, hayallerle ve çevresindeki yetişkinleri izleyerek meslekleri tanımaya başlar.
- Keşif (15–24): Lise ve üniversite yıllarıdır. İlgiler, yetenekler ve değerler fark edilir; seçenekler araştırılır, denenir, daraltılır. Sen şu an bu aşamadasın.
- Yerleşme (25–44): Bir alanda iş hayatına yerleşilir, deneyim kazanılır, ilerlenir.
- Sürdürme (45–64): Kazanılan konum korunur, yeniliklere uyum sağlanır.
- Çözülme (65+): İş hayatından yavaş yavaş çekilinir, yeni uğraşlara yönelinir.
Bu aşamalar herkes için aynı sırayla ve aynı yaşta yaşanmaz; insanlar meslek değiştirdiğinde keşif aşamasına yeniden dönebilir.
Örnek
Lise 2. sınıftaki Melis keşif aşamasındadır: meslek tanıtım günlerine katılıyor, ilgi testleri yapıyor, yaz tatilinde bir eczanede gönüllü çalışıyor. Henüz kesin kararı yok, ama seçenekleri her geçen ay daha netleşiyor.
Karıştırılan kavramlar
Kariyer planlama ile karıştırılır. Kariyer gelişimi kendiliğinden ilerleyen bir süreçtir; kariyer planlama ise bu süreçte bilinçli adımlar atmaktır.
İlgili kavramlar
Platformda nerede karşına çıkar?
Meslek Rehberindeki testler ve Profilim sayfası, keşif aşamasında seçeneklerini araştırman için hazırlandı.
Kaynak: Super, D. E. — yaşam boyu kariyer gelişimi kuramı
Son güncelleme: · BAAL Rehberlik Servisi