Mimar, iç mimar ve peyzaj mimarı
Mimar binanın bütününü tasarlar, iç mimar binanın içindeki mekânları düzenler. Peyzaj mimarı ise bina dışındaki park, bahçe ve meydan gibi açık alanları tasarlar. Üçü ayrı lisans programıdır ve her birinin ayrı meslek odası vardır.
Neden bilmelisin?
Adları birbirine benzediği için bu üç meslek sık karıştırılır. Oysa tasarladıkları alan, girdikleri puan türü, okudukları fakülte ve hazırlayabildikleri projeler farklıdır.
Tasarıma ilgin varsa hangi ölçekte çalışmak istediğini düşünmek tercihini netleştirir: binanın bütünü mü, iç mekân mı, açık alan mı?
Kim ne tasarlar, nasıl olunur?
- Mimar: Binanın bütününü tasarlar: arsaya yerleşimini, planlarını, cephesini, iç ve dış mekânların ilişkisini. Mimarın hazırladığı mimari proje, yapı ruhsatı için belediyeye verilen projelerin temelidir. Taşıyıcı sistemin projesini inşaat mühendisi, tesisat projelerini elektrik ve makine mühendisleri hazırlar. Mimarlık programına YKS'de SAY puanıyla girilir; eğitim dört yıldır.
- İç mimar: Konut, ofis, mağaza, otel, hastane gibi yapıların iç mekânlarını tasarlar: mekânın kullanım düzenini, malzemeyi, rengi, aydınlatmayı, mobilyayı. Binanın taşıyıcı sistemini ve dış cephesini tasarlamaz; büyük tadilatlarda mimar ve mühendislerle birlikte çalışır. Puan türü programa göre değişir: İç Mimarlık programları SAY, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı programları EA puanıyla öğrenci alır. Tercihten önce kılavuzda programın puan türüne bak.
- Peyzaj mimarı: Bina dışındaki açık alanları tasarlar: park, bahçe, meydan, site bahçesi, kampüs, rekreasyon alanı. Bitki seçimi, toprak ve su düzeni, yürüyüş yolları ve oturma alanları onun işidir; bitkiyi ve ekolojiyi de iyi bilir. Peyzaj Mimarlığı programı SAY puanıyla öğrenci alır; ziraat, orman ya da mimarlık fakültelerinde bulunur.
- Meslek odası: Üç meslek de TMMOB'a bağlı ayrı odalarda örgütlenir: Mimarlar Odası, İçmimarlar Odası ve Peyzaj Mimarları Odası. Serbest çalışıp proje üretmek için ilgili meslek odasına kayıt gerekir.
- Okulda neler var? Üç programda da çizim, tasarım stüdyosu ve proje teslimleri ağırlıktadır. Çalışmaların toplandığı bir portfolyo iş başvurularında önemlidir. Programlarda zorunlu staj vardır.
- Nerede çalışılır? Mimarlık ve tasarım büroları, inşaat ve proje firmaları, belediyelerin imar ve park bahçe birimleri, kamu kurumları, mobilya ve dekorasyon şirketleri. Deneyim kazananlar kendi bürosunu açabilir.
- Önlisans karşılıkları: Bu üç meslek lisans gerektirir. Meslek yüksekokullarındaki Mimari Restorasyon, İç Mekan Tasarımı, Mobilya ve Dekorasyon, Peyzaj ve Süs Bitkileri Yetiştiriciliği gibi programların mezunları uygulamada çalışır; mimar, iç mimar ya da peyzaj mimarı unvanı almaz.
Örnek
Zeynep tasarımı seviyor ve sayısal derslerde başarılı. Bir binayı baştan sona düşünmek ona heyecan verdiği için Mimarlık programını tercih ediyor.
Sınıf arkadaşı Can'ı ise bir kafenin içini nasıl daha ferah yapabileceği daha çok ilgilendiriyor; o İç Mimarlık programına yerleşiyor. Dila bitkileri ve doğayı seviyor, şehrindeki parkların nasıl tasarlandığını merak ediyor; Peyzaj Mimarlığı'nı seçiyor.
Karıştırılan kavramlar
İç mimar ve dekoratör: İç mimar lisans mezunudur; iç mekânı plandan uygulamaya kadar tasarlar. Dekorasyon ise daha çok süsleme, mobilya ve aksesuar seçimiyle ilgilidir ve lisans gerektirmez.
Peyzaj mimarı ve bahçıvan: Bahçıvan bitkileri yetiştirir ve bakımını yapar. Peyzaj mimarı alanın tasarımını ve projesini hazırlar.
Mimar ve inşaat mühendisi: Mimar binayı tasarlar; inşaat mühendisi taşıyıcı sistemi hesaplar ve yapımı yönetir. Bkz. İnşaat mühendisi, harita mühendisi ve şehir plancısı.
Bu kavramla ilgili meslekler
Bu kavram 6 meslekte karşına çıkar:
İnşaat, Altyapı ve Gayrimenkul 3
Fiziksel, Mekansal ve Geleneksel Sanatlar 2
Ahşap, Mobilya ve Orman Ürünleri Sanayii 1
İlgili kavramlar
Platformda nerede karşına çıkar?
Meslek Rehberi'nde mimarlık ve peyzaj programlarını inceleyebilirsin.
Kaynak: 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun; 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu; ÖSYM 2026 YKS Tercih Kılavuzu, Tablo 3 ve Tablo 4 (Mimarlık, İç Mimarlık, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı, Peyzaj Mimarlığı ve ilgili önlisans programları).
Son güncelleme: · BAAL Rehberlik Servisi