Nasıl akademisyen olunur?
Akademisyen olmak için lisanstan sonra yüksek lisans ve doktora yapmak gerekir; yolun başında genellikle araştırma görevlisi olunur, doktoradan sonra doktor öğretim üyesi, doçent ve profesör basamakları gelir.
Neden bilmelisin?
Akademisyenlik, lisanstan sonra en az on yıl süren bir yoldur. Not ortalaması, yabancı dil ve araştırma deneyimi her basamakta belirleyicidir.
Bunu lise yıllarında bilmek, özellikle yabancı dile erken yatırım yapmanın ve üniversitede derslere yalnız geçmek için değil öğrenmek için çalışmanın neden önemli olduğunu gösterir.
Basamaklar
- Lisans: İlgilendiğin alanda bir lisans programını bitirirsin. Not ortalaman sonraki başvuruların hepsinde puana katılır.
- Araştırma görevlisi: Akademiye çoğunlukla bu kadroyla girilir. Başvuruda alanının puan türünde en az 70 ALES puanı istenir; ilanların çoğunda yabancı dil puanı da aranır. Üniversite ayrıca bir giriş sınavı yapar. Devlet üniversitelerinde araştırma görevlisinin tezli yüksek lisans ya da doktoraya kayıtlı olması gerekir.
- Yüksek lisans ve doktora: Önce genellikle iki yıllık tezli yüksek lisans, ardından en az dört yıl süren doktora yapılır; ayrıntılar için Lisansüstü eğitim maddesine bak. Doktora başvurularında yabancı dil sınavından (YDS ya da YÖKDİL) en az 55 puan istenir.
- Doktor öğretim üyesi: Doktorasını bitiren kişi üniversitelerin açtığı doktor öğretim üyesi ilanlarına başvurabilir.
- Doçent: Üniversitelerarası Kurulun (ÜAK) yılda iki dönem açtığı doçentlik başvurusuna, yeterli bilimsel yayın ve çalışmayla ve en az 55 yabancı dil puanıyla başvurulur.
- Profesör: Doçentlik unvanını aldıktan sonra en az beş yıl çalışmış olanlar üniversitelerin profesör ilanlarına başvurabilir.
Örnek
Selin tarih bölümünü yüksek bir not ortalamasıyla bitiriyor. ALES'te sözel puanı 70'in üzerinde, YDS'de de iyi bir puan alıyor ve bir üniversitede araştırma görevlisi oluyor. Yüksek lisans ve doktorasını bu görevde tamamlıyor, doktor öğretim üyesi kadrosuna atanıyor. Yayınlarını artırarak birkaç yıl sonra doçentliğe başvurmayı planlıyor.
Karıştırılan kavramlar
Öğretim görevlisi ve öğretim üyesi: Öğretim görevlisi daha çok ders vermek için çalışan öğretim elemanıdır; özellikle meslek yüksekokullarında yaygındır. Öğretim üyesi ise doktor öğretim üyesi, doçent ve profesör unvanlı akademisyenlerdir.
Doktora öğrencisi ve araştırma görevlisi: Doktora öğrencisi olmak bir eğitim durumudur. Araştırma görevlisi ise üniversitenin maaşlı bir kadrosudur; araştırma görevlilerinin çoğu aynı zamanda lisansüstü öğrencidir.
Bu kavramla ilgili meslekler
Bu kavram 1 meslekte karşına çıkar:
Temel Bilimler ve Akademik Araştırma 1
İlgili kavramlar
Platformda nerede karşına çıkar?
Meslek Rehberi'nde Akademisyen sayfasında akademik kariyerin çalışma koşullarını okuyabilirsin.
Kaynak: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, madde 26, 33 ve 50; Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik; Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği; ÜAK doçentlik başvuru şartları (uak.gov.tr).
Son güncelleme: · BAAL Rehberlik Servisi