Nasıl hâkim ya da savcı olunur?
Hâkim ya da savcı olmak için hukuk fakültesini bitirip HMGS'den en az 70 almak, yazılı sınav ve mülakatı geçmek, ardından üç yıllık hâkim ve savcı yardımcılığını tamamlamak gerekir.
Neden bilmelisin?
Hâkimlik ve savcılık, hukuk mezunlarının en çok yöneldiği ve en rekabetçi kamu mesleklerindendir. Yaş sınırı ve önce geçilmesi gereken HMGS gibi şartlar vardır.
Bu yolu erken bilmek, hukuk fakültesine giriş sıralamasını, mezuniyetten sonraki sınavları ve yaş sınırını hesaba katmanı sağlar.
Adım adım
- Hukuk fakültesi: Eşit ağırlık puanıyla girilir ve dört yıl sürer; ayrıntılar için Nasıl avukat olunur? maddesine bak.
- HMGS: Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavından en az 70 puan almak ön şarttır (24 Ekim 2019'dan sonra kaydolup 31 Mart 2024'ten sonra mezun olanlar için).
- Yaş: 2024 ilanında adli ve idari yargı için sınav yılının 1 Ocak'ında 35 yaşını doldurmamış olmak gerekiyordu. En az üç yıl fiilen çalışmış avukatlar için ayrı bir kontenjan ve 45 yaş sınırı vardı.
- Yazılı sınav ve mülakat: ÖSYM'nin yaptığı hâkim ve savcı yardımcılığı yazılı sınavında ağırlık alan bilgisindedir. Başarılı olanlar Adalet Bakanlığının mülakatına girer. 2024 ilanında 1.000 kişilik alım vardı: 850 adli yargı, 100 avukatlar arasından, 50 idari yargı.
- İdari yargı: İdari yargı hâkimliğine hukuk dışında siyasal bilgiler, iktisat, maliye ve işletme gibi dört yıllık bölümlerin mezunları da (kendi sınavlarından 70 alarak) başvurabilir; bu adaylar alınanların %20'sini geçemez.
- Hâkim ve savcı yardımcılığı (3 yıl): Kazananlar üç yıl hâkim ve savcı yardımcısı olarak çalışır: bir kısmı Adalet Akademisinde eğitim, büyük kısmı deneyimli hâkim ve savcıların yanında çalışmadır. Bu sistem, daha önceki iki yıllık adaylığın yerini aldı. Dönem sonunda değerlendirmeyi geçenler Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararıyla mesleğe atanır.
Örnek
Nur hukuk fakültesinin son yılında hem HMGS'ye hem hâkimlik sınavına hazırlanıyor. Mezun olduğu yıl HMGS'den 70'in üzerinde alıyor, ardından yazılı sınavı ve mülakatı geçiyor. Üç yıllık yardımcılık döneminde Akademide eğitim alıp bir mahkemede deneyimli hâkimlerin yanında çalışıyor; dönem sonunda hâkim olarak atanıyor.
Karıştırılan kavramlar
Hâkim ve savcı: Savcı suçları soruşturur ve kamu adına dava açar. Hâkim ise davayı görüp karar verir. İkisi aynı sınavla girilen ve aynı kanuna (2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu) bağlı mesleklerdir.
Adli yargı ve idari yargı: Adli yargı kişiler arasındaki uyuşmazlıklara ve suçlara bakar. İdari yargı ise vatandaşla devlet kurumları arasındaki uyuşmazlıklara bakar; idari yargıda savcı yoktur.
Hâkim ve avukat: Avukat bir tarafı savunur, hâkim tarafsız karar verir.
Bu kavramla ilgili meslekler
Bu kavram 3 meslekte karşına çıkar:
İlgili kavramlar
Platformda nerede karşına çıkar?
Meslek Rehberi'nde Hakim, Savcı ve Hukuk sayfalarında bu meslekleri inceleyebilirsin.
Kaynak: 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu; 7188 sayılı Kanun (HMGS); Adalet Bakanlığı 2024 hâkim ve savcı yardımcılığı ilanı (Habertürk, 22.11.2024); memurlar.net, "Hâkim savcı yardımcılığı sınav tarihleri belli oldu" (23.09.2023).
Son güncelleme: · BAAL Rehberlik Servisi