Nasıl yeminli tercüman olunur?
Yeminli tercüman, bir noterde yemin ederek yaptığı çevirilerin noter onayına sunulabildiği tercümandır. Bunun için yabancı dili bildiğini diploma ya da dil belgesiyle notere kanıtlamak ve yemin tutanağı düzenletmek gerekir.
Neden bilmelisin?
Diploma, vekâletname, mahkeme kararı gibi resmî belgelerin başka bir ülkede ya da Türkiye'de kullanılabilmesi için çoğunlukla yeminli tercüman çevirisi ve noter onayı gerekir. Bu, dil bilen pek çok kişinin yaptığı bir iştir ama kuralları vardır.
Yabancı dilini meslek hâline getirmek isteyen biri için bu yol önemli bir seçenektir.
Adım adım
- Yasal dayanak: 1512 sayılı Noterlik Kanununa göre noter, işlemlerde tercüman kullanır ve tercümana yemin ettirir. Noterlik Kanunu Yönetmeliği, noterin tercümanın dili doğru bildiğine diploma ya da başka belgelerle tereddüt bırakmayacak biçimde kanaat getirmesini ister.
- Dil yeterliliği: Noterler uygulamada mütercim-tercümanlık ya da ilgili dil ve edebiyat lisans diplomasına, o dilde eğitim verilen bir ülkede yapılmış öğrenime ya da YDS veya uluslararası sınavlardan alınan puana bakar. Belgelerin türü ve aranan puan noterden notere değişebilir.
- Vatandaşlık: Türkiye Noterler Birliğinin genelgesine göre yabancı uyruklu kişiler kural olarak yeminli tercüman olamaz.
- Yemin tutanağı: Noter, tercümanın kimliğini, öğrenimini, bildiği dilleri ve bu dili bildiğine nasıl kanaat getirdiğini yazdığı bir yemin tutanağı düzenler. Noter, yemin tutanağı olmayan birine çeviri yaptıramaz. Yemin, yapıldığı noterlik için geçerlidir.
- Mahkemelerde tercümanlık: Mahkeme ve savcılıklarda çalışacak tercümanlar ayrıca adli yargı adalet komisyonlarının her yıl açtığı tercüman listelerine başvurur; bu listeler bir yıl geçerlidir.
- Eğitim: Mütercim-tercümanlık ve çeviribilim programları, çeviri tekniklerini ve hukuk, tıp, teknik metin gibi uzmanlık alanlarını öğretir.
Örnek
Zeynep İngilizce mütercim ve tercümanlık bölümünü bitiriyor. Diplomasıyla yaşadığı şehirdeki iki noterliğe başvurup her birinde yemin tutanağı düzenletiyor. Bir çeviri bürosunda diploma, transkript ve vekâletname çevirileri yapıyor; bir yandan da adalet komisyonunun tercüman listesine başvuruyor.
Karıştırılan kavramlar
Yeminli tercüman ve mütercim-tercüman: Mütercim-tercümanlık bir üniversite bölümüdür. Yeminli tercüman ise noterde yemin etmiş kişidir; bu bölümden mezun olmak şart değildir, dil yeterliliğini belgelemek yeterlidir.
Çevirmen (mütercim) ve tercüman: Mütercim yazılı metni, tercüman ise sözlü konuşmayı çevirir; gündelik dilde ikisi de tercüman olarak anılır.
Bu kavramla ilgili meslekler
Bu kavram 12 meslekte karşına çıkar:
Dil, Çeviri ve Filoloji 12
- Almanca Mütercim ve Tercümanlık
- Arapça Mütercim ve Tercümanlık
- Bulgarca Mütercim ve Tercümanlık
- Çeviribilimi
- Çince Mütercim ve Tercümanlık
- Farsça Mütercim ve Tercümanlık
- Fransızca Mütercim ve Tercümanlık
- İngilizce Mütercim ve Tercümanlık
- İngilizce, Fransızca Mütercim ve Tercümanlık
- İspanyolca Mütercim ve Tercümanlık
- Japonca Mütercim ve Tercümanlık
- Rusça Mütercim ve Tercümanlık
İlgili kavramlar
Platformda nerede karşına çıkar?
Meslek Rehberi'nde Mütercim ve Tercümanlık ve Çeviribilimi sayfalarını inceleyebilirsin.
Kaynak: 1512 sayılı Noterlik Kanunu, madde 74 ve 75; Noterlik Kanunu Yönetmeliği, madde 96; Türkiye Noterler Birliği 90 sayılı Genelge; Ceza Muhakemesi Kanununa Göre Tercüman Listelerinin Düzenlenmesi Hakkında Yönetmelik; Dergipark, "Ülkemizde yeminli tercümanlık müessesesi" (makale).
Son güncelleme: · BAAL Rehberlik Servisi