Tercih ve Yerleştirme Nasıl İşler?
YKS Tercih ve YerleştirmeÖSYM'nin adayları puanlarına, tercih listelerine ve programların kontenjan ve koşullarına göre yerleştirdiği sistem: her aday, puanının yettiği en üst tercihine yerleşir.
Neden bilmelisin?
Tercih listesinin nasıl okunduğunu bilmeyen öğrenci, puanı yettiği hâlde istediği programı kaçırabilir ya da hiç istemediği bir programa yerleşip bir yılını kaybedebilir. Sistemin mantığı basittir ama yanlış bilinen çok şey vardır.
Nasıl işler?
- Tercihler ÖSYM'nin aday işlemleri sisteminden (ais.osym.gov.tr) yapılır. En fazla 24 tercih yazılabilir; hepsini doldurmak zorunlu değildir.
- Tercih süresi içinde listeni değiştirebilir, tamamen silip yeniden yapabilirsin. Ekranda "Tercihleriniz ÖSYM'ye bildirilmiştir" ifadesini görmeden işlemi bitmiş sayma.
- Bir programa kimin yerleşeceğini puan belirler: o programı tercih edenler arasından puanı en yüksek olanlar kontenjan kadar yerleşir. O programı listende kaçıncı sırada yazdığın sana avantaj ya da dezavantaj sağlamaz (yalnız puanlar tamamen eşitse üst sırada yazan öne geçer).
- Her aday yalnız bir programa yerleşir: puanının yettiği en üst tercihine. Altındaki tercihler işleme konmaz ve yerleştiğin programı sonradan değiştiremezsin.
- Bu yüzden listeyi gerçek istek sıranla yaz. İlk birkaç sıraya "puanım yetmeyebilir" kaygısı olmadan en çok istediklerini, aşağıya doğru daha garanti seçenekleri koy; kazansan da kaydolmayacağın bir programı hiç yazma.
- Bir programa yerleşirsen, kayıt yaptırmasan bile ertesi yıl YKS'ye girdiğinde OBP katkın yarıya iner ve ek tercih hakkın olmaz.
- Yerleşenler belirtilen günlerde e-Devlet'ten elektronik kayıt yaptırabilir; sağlık raporu isteyen ve özel yetenekle öğrenci alan programlarda kayıt üniversiteye gidilerek yapılır.
Örnek
Elif'in listesinde 1. sırada Ankara'da psikoloji, 5. sırada Bolu'da psikoloji, 6. sırada Bolu'da sosyoloji var. Puanı 5. tercihine yetiyor ve oraya yerleşiyor. Listeyi yaparken kendine şunu sormuştu: "5. tercihime yerleşsem 'keşke 6. tercihimi kazansaydım' der miyim?" Cevabı hayır olduğu için sıralaması doğruydu.
Karıştırılan kavramlar
"Bir programı üst sırada yazarsam puanım düşük de olsa önce beni alırlar" ya da tersine "aşağıda yazarsam şansım azalır" diye düşünülür; ikisi de yanlıştır, belirleyici olan puandır. "Şimdi bir yere yerleşeyim, sonra geçerim" planı da risklidir: yatay geçiş kontenjanları çok küçüktür.
İlgili kavramlar
Platformda nerede karşına çıkar?
Tercih Robotu başarı sırana göre programları güvenli, dengeli ve riskli diye ayırır; listende bu üç grubu dengelemene yardım eder.
Kaynak: ÖSYM · 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu, md. 2.1, 3.2 ve 4
Son güncelleme: · BAAL Rehberlik Servisi