Genel müdür
Genel müdür, bir şirketin ya da kamu kuruluşunun bütün işlerini yöneten en üst düzey profesyonel yöneticidir. Şirketlerde yönetim kurulunun belirlediği yönde çalışır; genel müdür yardımcıları da ona bağlı olarak birer büyük alandan sorumludur.
Neden bilmelisin?
Genel müdür, bir kurumun kariyer basamaklarındaki en üst profesyonel görevdir. Bu göreve nasıl gelindiğini ve yönetim kuruluyla ilişkisini bilmek, şirketlerin nasıl yönetildiğini anlamanı sağlar.
Şirkette ve kamuda genel müdür
- Anonim şirkette: Türk Ticaret Kanununa göre anonim şirketi yönetim kurulu yönetir ve temsil eder. Esas sözleşme izin veriyorsa yönetim kurulu, hazırlayacağı bir iç yönergeyle yönetimi kısmen ya da tamamen üçüncü kişilere devredebilir (madde 367) ve temsil yetkisini müdür olarak üçüncü kişilere verebilir (madde 370). Genel müdür çoğunlukla bu yolla atanır ve yetkileri iç yönergede yazar.
- Genel müdür yardımcıları: Büyük şirketlerde finans, satış, operasyon, insan kaynakları gibi alanlardan birer genel müdür yardımcısı sorumludur ve genel müdüre bağlı çalışır.
- İş güvencesi: 4857 sayılı İş Kanununa göre işletmenin bütününü yöneten işveren vekili ve yardımcıları, işe iade davası açma hakkı veren iş güvencesi hükümlerinden yararlanamaz (madde 18). Genel müdür ve yardımcıları bunun tipik örneğidir.
- Kamuda: Karayolları, Meteoroloji ya da Tapu ve Kadastro gibi genel müdürlükleri genel müdür yönetir. Genel müdürler, 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre Cumhurbaşkanı kararıyla atanır.
- Nasıl gelinir: Yasal bir şart yoktur; uzun yıllar yöneticilik deneyimi, sektör bilgisi ve sonuç alma becerisi belirleyicidir. Pek çok genel müdür kariyerine uzman ya da yönetici adayı olarak başlamıştır; işletme alanında lisansüstü eğitim (MBA) yaygındır.
Örnek
Bir enerji şirketinin genel müdürü, yönetim kurulunun onayladığı yıllık hedefleri gerçekleştirmekten sorumlu. Finans, operasyon ve satıştan sorumlu üç genel müdür yardımcısıyla her hafta toplanıyor; sonuçları her ay yönetim kuruluna sunuyor.
Karıştırılan kavramlar
Genel müdür ve yönetim kurulu başkanı: Yönetim kurulu başkanı, şirketin sahiplerini temsil eden kurulu yönetir. Genel müdür ise şirketin günlük işlerini yürüten profesyonel yöneticidir. Bazı şirketlerde ikisi aynı kişidir.
Genel müdür ve CEO: Türkiye'de çoğu şirkette aynı görevi anlatır; uluslararası şirketler İngilizce CEO unvanını kullanır. Bkz. Direktör ve üst düzey yöneticiler.
İlgili kavramlar
Platformda nerede karşına çıkar?
Meslek Rehberi'nde İşletme Yönetimi ve Kamu Yönetimi gibi programlar yöneticilik kariyerinin başlangıç noktalarındandır.
Kaynak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, madde 367 ve 370; 4857 sayılı İş Kanunu, madde 2 ve 18; 3 sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi.
Son güncelleme: · BAAL Rehberlik Servisi