Organizasyon şeması ve raporlama
Organizasyon şeması, bir kurumda kimin hangi birimde çalıştığını ve kime bağlı olduğunu gösteren çizelgedir. Bir çalışanın işinin sonuçlarını sunduğu ve ondan görev aldığı kişiye "raporladığı yönetici" ya da birinci amir denir.
Neden bilmelisin?
İşe başladığında ilk öğrenmen gereken şeylerden biri kime bağlı olduğundur. İlanlarda da "… müdürüne bağlı olarak çalışacak" gibi ifadeler sık geçer.
Organizasyon şemasını okuyabilmek, bir kurumun nasıl işlediğini ve kariyerinin hangi basamaklardan geçebileceğini görmeni sağlar.
Şema nasıl okunur?
- Kutular ve çizgiler: Her kutu bir pozisyonu ya da birimi gösterir. Bir kutudan aşağı inen çizgi, alttakilerin üsttekine bağlı olduğunu anlatır.
- Tipik bir zincir: Uzman yardımcısı → uzman → takım lideri ya da şef → müdür → direktör → genel müdür → yönetim kurulu.
- Doğrudan ve dolaylı bağlılık: Düz çizgi doğrudan bağlılığı, kesikli çizgi ise işin bir bölümü için başka bir yöneticiyle çalışmayı gösterir. Örneğin bir fabrikanın kalite uzmanı fabrika müdürüne bağlıdır, ama genel merkezdeki kalite direktörüyle de çalışır (matris yapı).
- Yönetim alanı: Bir yöneticiye doğrudan bağlı kişi sayısıdır. Çok basamaklı yapılarda karar almak uzun sürer; basamağı az olan "yatay" yapılarda yöneticiye bağlı kişi sayısı artar.
- Kamuda: Bakanlık ve kurumların teşkilatı kuruluş mevzuatında yazar: bakan, bakan yardımcıları, genel müdürlükler, daire başkanlıkları ve şube müdürlükleri. Memurların amirleri de bu teşkilat yapısına göre belirlenir.
Örnek
Can işe başladığı ilk gün şirketin organizasyon şemasına bakıyor. Pazarlama departmanında dijital pazarlama ekibinde; doğrudan ekip liderine bağlı. Ekip lideri pazarlama müdürüne, pazarlama müdürü de genel müdür yardımcısına raporluyor. Bir proje için satış ekibiyle de çalışacağı şemada kesikli çizgiyle gösterilmiş.
Karıştırılan kavramlar
Raporlamak ve rapor yazmak: İş hayatında "birine raporlamak" o kişiye bağlı çalışmak anlamına gelir; her zaman yazılı bir rapor hazırlamak demek değildir.
Amir ve yönetici: Amir, kamuda daha çok kullanılan, bir çalışanın görevini veren ve onu değerlendiren kişiyi anlatır. Özel sektörde aynı kişiye yönetici ya da birinci yönetici denir.
İlgili kavramlar
Platformda nerede karşına çıkar?
Meslek sayfalarındaki «çalışma ortamları» bölümleri, bir mesleğin kurumlarda hangi birimlerde ve kimlerle birlikte çalıştığını anlatır.
Kaynak: Şirketlerin organizasyon şemaları şirket içi düzenlemedir. Kamudaki teşkilat yapısı için: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi.
Son güncelleme: · BAAL Rehberlik Servisi