Nasıl aşçı olunur?
Aşçı olmak için yasal bir diploma şartı yoktur, ama meslek lisesi, MESEM, önlisans ya da gastronomi programları işi sistemli öğrenmeni sağlar. Mutfakta çalışan herkes için hijyen eğitimi zorunludur; şefliğe ise yıllar süren mutfak deneyimiyle gelinir.
Neden bilmelisin?
Aşçılık ilgi gören bir meslek; televizyon programları ve sosyal medya mutfağı cazip gösteriyor. Ama gerçek bir mutfakta çalışmak uzun saatler, ayakta geçen günler ve sıkı bir hiyerarşi demektir.
Hangi yolların olduğunu ve bir mutfakta nasıl ilerlendiğini bilmek, bu mesleği gerçekçi değerlendirmeni sağlar.
Adım adım
- Meslek lisesi ve MESEM: Meslek liselerinin yiyecek içecek hizmetleri alanında aşçılık dalı vardır; son sınıfta bir otel ya da restoran mutfağında beceri eğitimi görürsün. MESEM'de ise ilk yıldan itibaren işletmede çalışarak öğrenirsin.
- Önlisans: Meslek yüksekokullarının Aşçılık programına TYT puanıyla girilir; iki yıl sürer ve uygulama mutfaklarında eğitim yapılır.
- Lisans: Gastronomi ve Mutfak Sanatları programı dört yıldır; mutfak uygulamalarının yanında yiyecek bilimi, menü planlama ve işletme yönetimi de öğretir.
- Kurslar: Halk eğitim merkezlerinin ve özel kursların aşçılık kursları başlangıç için bir yoldur.
- Hijyen eğitimi: Hijyen Eğitimi Yönetmeliğine göre gıda üretim ve satış yerlerinde, restoranlarda ve yemekhanelerde çalışanların en az 8 saatlik hijyen eğitimi alması zorunludur.
- Mutfakta ilerlemek: Genellikle komi (yardımcı) olarak başlanır; ardından belirli bir bölümden sorumlu aşçı, şef yardımcısı ve şef basamakları gelir. Bu ilerleme okul derecesinden çok deneyime ve beceriye bağlıdır.
- MYK belgesi: Aşçılık belge zorunlu meslekler arasında değildir; ama isteğe bağlı aşçı yeterlilik belgesi iş başvurularında avantaj sağlayabilir.
Örnek
Can, lise yıllarında evde yemek yapmaya meraklı. Meslek lisesinin aşçılık dalını seçiyor ve son sınıfta bir otelin mutfağında beceri eğitimi görüyor. Mezun olunca aynı otelde komi olarak işe başlıyor, bir yandan da Aşçılık önlisans programını açık öğretimle bitiriyor. Birkaç yıl içinde sıcak mutfak bölümünün sorumlusu oluyor.
Karıştırılan kavramlar
Aşçı ve şef: Şef, mutfağı yöneten ve menüden sorumlu kişidir; aşçılar onun yönetiminde çalışır. Her şef aşçıdır ama her aşçı şef değildir.
Aşçılık ve gastronomi: Aşçılık programı doğrudan mutfakta çalışmaya hazırlar; gastronomi lisansı ise mutfağın yanında yiyecek kültürü, Ar-Ge ve yönetimi de kapsar.
Aşçı ve pastacı: Pastacılık ayrı bir daldır; bkz. Nasıl pastacı ya da fırıncı olunur?
Bu kavramla ilgili meslekler
Bu kavram 2 meslekte karşına çıkar:
Turizm, Konaklama ve Gastronomi 2
İlgili kavramlar
Platformda nerede karşına çıkar?
Meslek Rehberi'nde Aşçılık ve Gastronomi ve Mutfak Sanatları sayfalarını inceleyebilirsin.
Kaynak: Hijyen Eğitimi Yönetmeliği (RG 05.07.2013), madde 2, 4, 5 ve 6; MEB Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü alan/dal listesi; Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğler (MYK) (aşçılık kapsam dışında).
Son güncelleme: · BAAL Rehberlik Servisi