Siber güvenlik nedir?
Siber güvenlik; bilgisayarları, ağları, cihazları ve verileri saldırılara karşı koruma, verinin gizliliğini, doğruluğunu ve erişilebilirliğini sağlama ve bir saldırıdan sonra sistemleri eski hâline getirme işidir.
Neden bilmelisin?
Bankacılıktan sağlığa, enerjiden belediyelere kadar her kurum dijital sistemlere bağlı; tek bir saldırı hizmetleri durdurabilir ve kişisel verileri tehlikeye atabilir. Türkiye 2025'te bu alanı ayrı bir kanunla düzenledi.
Bu alanda yetişmiş insana kamuda da özel sektörde de ihtiyaç duyuluyor ve önlisanstan mühendisliğe kadar farklı giriş kapıları var.
Siber güvenlikte kim ne yapar, nasıl girilir?
- Yasal çerçeve: 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu siber güvenliği; bilişim sistemlerinin saldırılardan korunması, verinin gizliliğinin, bütünlüğünün ve erişilebilirliğinin sağlanması, olayların tespiti ve sistemlerin olay öncesi duruma döndürülmesi olarak tanımlar. Kanunla görevlendirilen Siber Güvenlik Başkanlığı; kritik altyapıların korunmasından, siber olaylara müdahale ekiplerinden (SOME) ve siber güvenlik ürünleri, uzmanları ve şirketleri için sertifikasyondan sorumludur.
- Savunma tarafı: Güvenlik operasyon merkezlerinde sistemleri sürekli izleyen siber güvenlik analistleri, saldırı anında devreye giren olay müdahale uzmanları, ağ ve sistem güvenliği uzmanları.
- Saldırgan gözüyle test: Kurumların izniyle sistemlere saldırır gibi davranıp açıkları bulan sızma testi uzmanları (etik hacker).
- Diğer işler: Adli bilişim uzmanı (olayın izini sürer, dijital delil toplar), güvenli yazılım geliştirici, siber tehdit istihbaratı analisti, risk ve uyum uzmanı.
- Önlisans: Siber Güvenlik, Siber Güvenlik Analistliği ve Operatörlüğü ve Bilişim Güvenliği Teknolojisi programlarına YKS'de TYT puanıyla girilir.
- Lisans: Siber Güvenlik Mühendisliği, Adli Bilişim Mühendisliği, Bilgisayar Mühendisliği ve Yazılım Mühendisliği programlarına SAY puanıyla girilir.
- Beceriler: Ağlar, işletim sistemleri ve programlama temeli şarttır. Uluslararası sertifikalar ve güvenlik yarışmalarında kazanılan deneyim de işe alımda önem taşır.
- Kamuda: Siber Güvenlik Başkanlığı sözleşmeli uzman personel çalıştırabilir; bu kadrolarda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.
- Etik ve hukuk: İzin almadan başkasının bilişim sistemine girmek, merak ya da öğrenme amacıyla bile olsa Türk Ceza Kanununa göre suçtur. Siber güvenlik becerileri yalnız izinli ortamlarda, eğitim platformlarında ve yarışmalarda denenmelidir.
Örnek
Ali okulunun bilişim kulübünde, öğretmeninin kurduğu eğitim ortamında ağ güvenliği alıştırmaları yapıyor ve öğrencilere yönelik bir siber güvenlik yarışmasına katılıyor.
Bu deneyimden sonra TYT ile Siber Güvenlik Analistliği ve Operatörlüğü programını tercih ediyor. Mezun olunca bir bankanın güvenlik operasyon merkezinde analist olarak çalışmayı, ileride DGS ile Bilgisayar Mühendisliği'ne geçmeyi hedefliyor.
Karıştırılan kavramlar
Siber güvenlik ve bilgi işlem: Bilgi işlem personeli sistemlerin çalışmasını sağlar; siber güvenlik uzmanı bu sistemleri saldırılara karşı korur. Küçük kurumlarda ikisini aynı kişi yapabilir.
Etik hacker ve saldırgan: İkisi de benzer bilgiyi kullanır. Etik hacker yalnız kurumun yazılı izniyle ve açıkları kapatmak için çalışır; izinsiz giriş suçtur.
Siber güvenlik ve kişisel verilerin korunması: Siber güvenlik teknik korumadır. Kişisel verilerin korunması ise verinin hangi amaçla ve hangi kurallarla işleneceğini düzenleyen hukuki çerçevedir (6698 sayılı Kanun). İkisi birbirini tamamlar.
Bu kavramla ilgili meslekler
Bu kavram 5 meslekte karşına çıkar:
Bilgi Teknolojileri ve Sistem Destek 3
Hukuk ve Adalet Hizmetleri 1
Yazılım Geliştirme ve Kodlama 1
İlgili kavramlar
Platformda nerede karşına çıkar?
Meslek Rehberi'nde siber güvenlik ve bilişim güvenliği programlarını inceleyebilirsin.
Kaynak: 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu (RG 19.03.2025, sayı 32846), madde 3, 5, 6 ve 10; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, madde 243 (bilişim sistemine girme); 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu; ÖSYM 2026 YKS Tercih Kılavuzu, Tablo 3 ve Tablo 4.
Son güncelleme: · BAAL Rehberlik Servisi