Kariyer Sözlüğü

Açık Öğretim (Açıköğretim Fakülteleri) Üniversite hayatı Derslere devam zorunluluğu olmadan, ders kitapları ve çevrimiçi materyallerle kendi başına çalışıp dönem sonlarında sınav merkezlerinde sınava girerek okunan önlisans ve lisans programları. Akıllı şehir nedir? Hızla gelişen teknolojiler Akıllı şehir; ulaşım, enerji, çevre, sağlık ve altyapı gibi kent hizmetlerinin sensörler, veri ve dijital sistemlerle daha verimli ve yaşanabilir biçimde yönetilmesidir. Akıllı tarım nedir? Hızla gelişen teknolojiler Akıllı tarım; sensörler, İHA'lar, uydu görüntüleri, otomasyon ve veri analiziyle tarımsal üretimin daha verimli ve daha az kaynakla yapılmasıdır. Suyu, gübreyi ve ilacı tarlanın yalnız ihtiyaç duyan bölümüne vermeye dayanan hassas tarım da bunun bir parçasıdır. Akreditasyon nedir? Üniversite hayatı Bir programın ya da üniversitenin eğitim kalitesinin, bağımsız bir kuruluş tarafından belirli ölçütlere göre incelenip belirli bir süre için onaylanması. ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı) Sınavlar ve geçişler Yüksek lisans ve doktora programlarına başvurmak ve üniversitelerde akademik kadrolara girmek için istenen ÖSYM sınavı. Askerî okullarda seçim aşamaları Milli Savunma ve Güvenlik Askerî okullara yerleşmek için sınav puanı tek başına yetmez. Adaylar ayrıca fiziki değerlendirme, fiziki yeterlilik testi, mülakat, sağlık muayenesi ve güvenlik soruşturmasından geçer; son aşama intibak eğitimidir. Askerî ve Emniyet Okulları YKS Tercih ve Yerleştirme Subay, astsubay ve polis yetiştiren yükseköğretim kurumları: Millî Savunma Üniversitesi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ve Polis Akademisi. YKS puanının yanında kendi sınav ve seçme aşamalarıyla öğrenci alırlar. Atama nedir? Çalışma hayatı Kamuda bir kişinin bir göreve ve görev yerine resmî kararla yerleştirilmesi. Az uyursam ne olur? Uyku ve öğrenme Tek bir kısa gece bile ertesi gün dikkatini, hafızanı ve keyfini düşürür. Az uyku günlere yayılınca etkisi birikir ve sen bunu çoğu zaman fark etmezsin.

Bakanlık adına okumak: MSB ve Jandarma kontenjanları Milli Savunma ve Güvenlik Bazı sağlık programlarında Millî Savunma Bakanlığı ya da Jandarma Genel Komutanlığı "nam ve hesabına" kontenjan ayrılır. Bu kontenjanlara yerleşen öğrenci aynı derslere girer ama askerî öğrenci statüsünde okur ve mezun olunca askerî sağlık personeli olur. Başarı Sırası nedir? YKS Tercih ve Yerleştirme YKS'de bir adayın, aynı puan türündeki bütün adaylar arasında kaçıncı olduğunu gösteren sıra. Beceri nedir? Kendini tanıma Öğrenme ve alıştırmayla kazanılan, bir işi kolay, hızlı ve doğru yapabilme ustalığı. Beyaz yaka ve mavi yaka Unvanlar ve pozisyonlar Beyaz yaka daha çok bürolarda, masa başında çalışanlar için; mavi yaka ise üretimde, sahada ve atölyede bedensel ve teknik işler yapanlar için kullanılan gündelik ifadelerdir. Kanunda böyle bir ayrım yoktur. Bilgisayar, yazılım, yapay zekâ mühendisliği ve yönetim bilişim sistemleri Yakın ama farklı meslekler · YKS Tercih ve Yerleştirme Bilgisayar mühendisliği yazılımı, donanımı ve bilgisayar biliminin kuramını birlikte öğretir. Yazılım mühendisliği yazılım geliştirme sürecine, yapay zekâ mühendisliği öğrenen sistemlere ve veriye odaklanır. Yönetim bilişim sistemleri ise iş dünyası ile bilişimi buluşturur ve EA puanıyla alır. Burs ve Öğrenim Kredisi Üniversite hayatı Burs, öğrenciye verilen ve geri ödenmeyen para desteğidir; öğrenim kredisi ise öğrenim süresince verilip mezuniyetten sonra geri ödenen destektir. Burslu ve İndirimli Kontenjanlar YKS Tercih ve Yerleştirme Vakıf ve KKTC üniversitelerinde aynı bölümün tam burslu, %50 indirimli, %25 indirimli ve ücretli olarak ayrı ayrı kontenjanla öğrenci alması. Büyük veri ve bulut bilişim Hızla gelişen teknolojiler Büyük veri, geleneksel yöntemlerle saklanamayacak ve işlenemeyecek kadar büyük, hızlı ve çeşitli veri kümelerine verilen addır. Bulut bilişim ise sunucu, depolama ve yazılımın internet üzerinden, ihtiyaç kadar kiralanarak kullanılmasıdır.

Çalışma Biçimleri Çalışma hayatı Bir işi hangi düzende yaptığın: tam zamanlı, yarı zamanlı, vardiyalı, uzaktan, serbest (bağımsız) ya da proje bazlı çalışma. Çift Anadal (ÇAP) nedir? Üniversite hayatı Başarılı bir lisans öğrencisinin, kendi programını okurken ikinci bir lisans programını da okuyup iki ayrı lisans diploması alması. Çok uyursam ne olur? Uyku ve öğrenme Ara sıra uzun uyumak zarar vermez; çoğu zaman birikmiş uyku açığının işaretidir. Ama yeterince uyuduğun hâlde gün boyu süren uyku hâli bir hekime danışmayı gerektirir.

Değer ve Kişisel Değerler Kendini tanıma Hayatta neyin önemli, doğru ve değerli olduğuna dair inançların; kararlarını yönlendiren iç pusulan. Deniz Harp Okulu Milli Savunma ve Güvenlik Deniz Kuvvetleri için subay yetiştiren, İstanbul Tuzla'daki askerî yükseköğretim kurumu. Kökleri 1773'e uzanır; 2016'dan beri Millî Savunma Üniversitesine bağlıdır. Denizciler, gemiler ve denizaltılar Milli Savunma ve Güvenlik Deniz Kuvvetlerinde subay, astsubay ve uzman erbaşlar fırkateyn, korvet, hücumbot ve denizaltı gibi savaş gemilerinde ya da su altı taarruz ve su altı savunma gibi özel birliklerde görev yapar. Departman (birim) nedir? Unvanlar ve pozisyonlar Departman, bir şirkette aynı türden işleri yapan çalışanların oluşturduğu bölümdür: insan kaynakları, finans, satış, pazarlama, satın alma, üretim, bilgi teknolojileri gibi. Kamuda karşılığı birim, daire ya da müdürlüktür. Devlet Üniversitesi Üniversite hayatı Devletin kurduğu ve giderlerini büyük ölçüde devlet bütçesinin karşıladığı üniversite; örgün programlarında normal öğrenim süresi içinde öğrenim ücreti alınmaz. DGS (Dikey Geçiş Sınavı) nedir? Sınavlar ve geçişler Önlisans mezunlarının ve son sınıf öğrencilerinin, ilgili lisans programlarına geçmek için girdiği ÖSYM sınavı. Diploma Eki ("Mavi Diploma") nedir? Üniversite hayatı Diplomanın yanında verilen ve okuduğun programı, aldığın dersleri ve notlarını uluslararası standart bir biçimde anlatan belge; tanıtımlarda "mavi diploma" diye de anılır. Direktör ve üst düzey yöneticiler (CEO, CFO…) Unvanlar ve pozisyonlar Büyük şirketlerde birkaç departmanı yöneten kişilere direktör, şirketin en tepesindeki yöneticilere ise CEO, CFO, CTO gibi İngilizce kısaltmalı unvanlar verilir. Bunlar kanunda tanımlı değildir; şirketler kendi yapılarına göre kullanır.

Ek Puan (Meslek Lisesi Mezunları) YKS Tercih ve Yerleştirme Meslek lisesi mezunlarının, kendi alanlarının devamı sayılan önlisans programlarına yerleşirken yerleştirme puanlarına eklenen ve diploma notundan hesaplanan (OBP × 0,06) puan. Ek Yerleştirme (Ek Tercih) nedir? YKS Tercih ve Yerleştirme YKS merkezi yerleştirmesinden sonra boş kalan kontenjanlar için ÖSYM'nin yaptığı ikinci tercih ve yerleştirme dönemi; halk arasında "ek tercih" denir. Elektrikli ve otonom araçlar Hızla gelişen teknolojiler Elektrikli araç, hareket gücünü bataryada depolanan elektrikten alan araçtır; hibrit araçta motor ile elektrik motoru birlikte çalışır. Otonom araç ise sensörler ve yazılım sayesinde sürücü desteği olmadan ya da az destekle yol alabilen araçtır. Emeklilik nedir? Çalışma hayatı Yeterli süre sigortalı çalışıp belli bir yaşa ulaşan kişinin çalışma hayatından ayrılarak her ay emekli aylığı almaya başlaması. Endüstri 4.0 nedir? Hızla gelişen teknolojiler Endüstri 4.0, fabrikalarda makinelerin, sensörlerin ve yazılımların birbirine bağlanıp veriyle yönetildiği üretim dönemine verilen addır. Bu dönüşüm, üretimde yapılan işleri ve çalışanlardan beklenen becerileri de değiştiriyor. Endüstri mühendisliği ve işletme Yakın ama farklı meslekler · YKS Tercih ve Yerleştirme Endüstri mühendisliği insan, makine, malzeme ve bilgiden oluşan sistemlerin daha verimli çalışması için matematik ve veriyle çözüm tasarlar. İşletme ise bir kurumun yönetimini, finansını, pazarlamasını ve insan kaynaklarını öğretir. Biri SAY, öbürü EA puanıyla alır. Enstitü nedir? Üniversite hayatı Üniversitede yüksek lisans ve doktora programlarını yürüten birim; lisans öğrencisi almaz. Erasmus+ nedir? Üniversite hayatı Avrupa Birliği'nin, üniversite öğrencilerinin Avrupa'daki anlaşmalı bir üniversitede bir ya da iki dönem okumasını ya da bir işletmede staj yapmasını destekleyen değişim programı.

Fakülte nedir? Üniversite hayatı Üniversitenin, birbirine yakın alanlardaki lisans programlarını bir araya getiren, eğitim ve araştırma yapan ana birimi. Fizyoterapist, ergoterapist ve dil ve konuşma terapisti Yakın ama farklı meslekler · YKS Tercih ve Yerleştirme Fizyoterapist hareket ve fiziksel işlev kaybını egzersiz ve tedavi yöntemleriyle iyileştirir. Ergoterapist kişinin evde, okulda ve işte günlük yaşamını bağımsız sürdürmesine yardım eder. Dil ve konuşma terapisti iletişim, dil, konuşma, ses ve yutma sorunlarıyla çalışır.

Genel müdür Unvanlar ve pozisyonlar Genel müdür, bir şirketin ya da kamu kuruluşunun bütün işlerini yöneten en üst düzey profesyonel yöneticidir. Şirketlerde yönetim kurulunun belirlediği yönde çalışır; genel müdür yardımcıları da ona bağlı olarak birer büyük alandan sorumludur. Girişimcilik nedir? Çalışma hayatı Bir fırsatı görüp riskini de üstlenerek kendi işini kurma ve büyütme çabası. Gümrük muhafaza memurluğu Nasıl olunur? · Milli Savunma ve Güvenlik Gümrük muhafaza memurları, Ticaret Bakanlığına bağlı olarak sınır kapılarında, limanlarda ve havalimanlarında kaçakçılıkla mücadele eden silahlı kamu görevlileridir. Alımlar lisans mezunları arasından KPSS ve sözlü sınavla yapılır. Gündüz kısa uyumak işe yarar mı? Uyku ve öğrenme Evet, kısa ve erken olursa. 10–20 dakikalık bir öğleden sonra uykusu dikkatini ve keyfini toparlar. Uzun ya da akşama yakın yapılan şekerleme ise gece uykunu bozar. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması Milli Savunma ve Güvenlik Kamu görevine girecek kişiler hakkında yapılan kayıt incelemesidir. Arşiv araştırması herkese yapılır; güvenlik soruşturması ise askerî, kolluk ve gizlilik gerektiren görevlere girenlere ek olarak yapılır.

Hafta sonu uzun uyuyarak açığı kapatabilir miyim? Uyku ve öğrenme Kısmen. Hafta sonu fazladan uyku yorgunluğu biraz azaltır ama hafta içindeki eksiğin tamamını kapatmaz. Çok geç kalkmak ise biyolojik saatini kaydırıp pazartesi sabahını zorlaştırır. Halk Eğitim Merkezi Eğitim ve Yeterlilik MEB'e bağlı, hemen her ilçede bulunan ve her yaştan insana ücretsiz meslek, sanat ve kişisel gelişim kursları açan kurum. Hava Harp Okulu Milli Savunma ve Güvenlik Hava Kuvvetleri için pilot ve yer subayı yetiştiren, İstanbul Yeşilyurt'taki askerî yükseköğretim kurumu. Millî Savunma Üniversitesine bağlıdır. Havacılık ve uzay teknolojileri Hızla gelişen teknolojiler Havacılık ve uzay teknolojileri; uçakların, helikopterlerin, insansız hava araçlarının, roketlerin ve uyduların tasarımı, üretimi, işletilmesi ve bakımıyla ilgili alanları kapsar. Bu alanda hem mühendislik hem teknik bakım hem de bilimsel araştırma yolları vardır. Hazırlık Sınıfı nedir? Üniversite hayatı Üniversitede bölüm derslerine başlamadan önce, genellikle bir yıl süren yabancı dil eğitimi. Hemşire, ebe ve paramedik Yakın ama farklı meslekler · YKS Tercih ve Yerleştirme Hemşire hastanın bakımını ve tedavisini hastanenin her biriminde yürütür. Ebe gebelik, doğum ve doğum sonrasında anne ile bebeğin sağlığıyla ilgilenir. Paramedik ise hastaneye ulaşmadan önce, olay yerinde ve ambulansta acil müdahale yapar. Hizmet İçi Eğitim nedir? Eğitim ve Yeterlilik Bir kurumda çalışanlara, işlerini daha iyi yapmaları ve yeniliklere uyum sağlamaları için iş hayatı boyunca verilen eğitim. Hobi nedir? Kendini tanıma Para kazanmak için değil, keyif almak için boş zamanlarında düzenli olarak yaptığın etkinlik.

İkinci Üniversite nedir? Üniversite hayatı Bir üniversitede okuyan ya da mezun olan kişinin, YKS'ye girmeden açık öğretim fakültelerinde ikinci bir önlisans ya da lisans programına kaydolması. İlgi nedir? Kendini tanıma Bir etkinliğe ya da konuya karşı duyduğun istek ve hoşlanma; seni o işe yönelten içten gelen çekim. İnfaz ve koruma memurluğu Nasıl olunur? · Milli Savunma ve Güvenlik İnfaz ve koruma memurları, ceza infaz kurumlarında güvenliği, düzeni ve hükümlülerin gözetimini sağlayan Adalet Bakanlığı personelidir. Lise, önlisans ya da lisans mezunları KPSS puanıyla başvurabilir. İnsansız hava araçları (İHA) ve İHA pilotluğu Hızla gelişen teknolojiler İnsansız hava aracı (İHA ya da drone), içinde pilot olmadan uzaktan kumandayla ya da otomatik olarak uçan hava aracıdır. Haritacılıktan tarıma, çekimden arama kurtarmaya kadar birçok işte kullanılır; uçurmak için Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün kurallarına uymak gerekir. İnşaat mühendisi, harita mühendisi ve şehir plancısı Yakın ama farklı meslekler · YKS Tercih ve Yerleştirme Şehir plancısı bir kentin nerede, neyin, ne yoğunlukta yapılacağını planlar. Harita mühendisi araziyi ölçer, haritasını ve sınırlarını belirler. İnşaat mühendisi yapının taşıyıcı sistemini hesaplar ve yapımını yönetir. Üçüne de SAY puanıyla girilir. İntibak eğitimi nedir? Milli Savunma ve Güvenlik Harp okullarına ve diğer askerî okullara kabul edilen adayların, öğrenciliğe başlamadan önce askerî hayata alıştırıldığı ilk eğitim dönemi. Seçimin son aşamasıdır ve askerlik andıyla biter. İş Piyasası ve İstihdam Çalışma hayatı İş arayanlarla işverenlerin buluştuğu ortam; istihdam çalışan insan sayısını, işsizlik ise çalışmak isteyip iş bulamayanları anlatır. İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Çalışma hayatı İşyerlerinde iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek için alınan önlemlerin, kuralların ve eğitimlerin bütünü. İş Sözleşmesi ve Çalışan Hakları Çalışma hayatı Çalışan ile işveren arasında görevi, ücreti ve çalışma koşullarını belirleyen anlaşma; çalışanın temel hakları iş kanunuyla güvence altındadır. İşbaşı Eğitim Programı nedir? Eğitim ve Yeterlilik İŞKUR'a kayıtlı iş arayanların, bir işyerinde gerçek işin içinde birkaç ay eğitim alıp harçlık aldığı program. İŞKUR (Türkiye İş Kurumu) Eğitim ve Yeterlilik İş arayanlarla işverenleri buluşturan, ücretsiz meslek kursları ve işyerinde eğitim programları düzenleyen devlet kurumu. İşyeri Açma Belgesi nedir? Eğitim ve Yeterlilik Meslek lisesi ya da ilgili üniversite programı mezunlarına verilen, ustalık belgesiyle aynı işi gören ve kendi işyerini açma hakkı tanıyan MEB belgesi. İtfaiyecilik Nasıl olunur? · Milli Savunma ve Güvenlik İtfaiye erleri; yangınlara, trafik kazalarına, depreme ve su baskınlarına müdahale eden, belediyelere bağlı kurtarma personelidir. Alımlar genellikle ilgili önlisans ya da lisans mezunları arasından KPSS ve uygulamalı sınavla yapılır.

Jandarma ve Sahil Güvenlik Milli Savunma ve Güvenlik Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı, İçişleri Bakanlığına bağlı, askerî statülü iki ayrı kolluk kuvvetidir. Jandarma kara alanlarının, Sahil Güvenlik denizlerin güvenliğinden sorumludur.

Kahve ve enerji içecekleri uykumu nasıl etkiler? Uyku ve öğrenme Kafein uykululuğu bir süre bastırır ama ortadan kaldırmaz; etkisi saatlerce sürer. Öğleden sonra içilen kahve, çay, kola ya da enerji içeceği gece uykunu sen fark etmeden kısaltabilir. Kalfalık nedir? Eğitim ve Yeterlilik Çıraklıktan sonra gelen, bir mesleği ustanın gözetiminde tek başına yapabildiğini gösteren basamak ve bu basamağın belgesi. Kamu Personeli: Memur, Sözleşmeli Personel ve İşçi Çalışma hayatı Devlette çalışanların farklı statüleri: kadrolu memur, sözleşmeli personel, geçici personel ve kamu işçisi. Kamu ve Özel Sektör Çalışma hayatı Kamu sektörü devletin kurum ve kuruluşlarından, özel sektör ise kişilere ve şirketlere ait işletmelerden oluşan çalışma alanıdır. Kara Harp Okulu Milli Savunma ve Güvenlik Kara Kuvvetleri için subay yetiştiren, Ankara'daki askerî yükseköğretim kurumu. 1834'te kuruldu; 2016'dan beri Millî Savunma Üniversitesine bağlıdır. Kariyer Gelişimi nedir? Kendini tanıma Çocukluktan emekliliğe kadar, kişinin meslekle ilgili bilgi, tercih ve kararlarının aşama aşama şekillendiği yaşam boyu süreç. Kariyer Planlama nedir? Kendini tanıma Kendini ve meslekleri tanıyarak hedef belirleme, bu hedefe giden eğitim ve iş yolunu adım adım planlama süreci. Katkı Payı, Öğrenim Ücreti ve İkinci Öğretim Üniversite hayatı Üniversitede okumanın ücret tarafı: devlet üniversitelerindeki katkı payı (halk arasında harç), ücretli programların öğrenim ücreti ve 2024'ten beri yeni öğrenci almayan ikinci öğretim. Kendini Tanıma nedir? Kendini tanıma İlgilerini, yeteneklerini, değerlerini ve kişilik özelliklerini fark etmek; meslek seçiminin ilk ve en önemli adımı. Kıdem basamakları: stajyer, junior, senior Unvanlar ve pozisyonlar Özel sektörde çalışanlar deneyimlerine göre basamaklara ayrılır: stajyer, junior (yeni başlayan), mid (orta düzey) ve senior (kıdemli). Bu adlar kanunda yer almaz; her şirket basamakları ve gereken deneyimi kendi belirler. Kişilik nedir? Kendini tanıma Bir insanı diğerlerinden ayıran, düşünme, hissetme ve davranma biçimlerinin görece kalıcı bütünü. Kişisel Gelişim nedir? Kendini tanıma Kendini tanıyarak bilgi, beceri, alışkanlık ve tutumlarını bilinçli olarak geliştirme çabası. KKTC ve Yurt Dışındaki Üniversiteler (ÖSYM ile yerleşilen) Üniversite hayatı Türkiye dışında olup YKS tercih kılavuzunda yer alan ve öğrencisini ÖSYM aracılığıyla YKS puanıyla alan üniversiteler: KKTC üniversiteleri ile Kırgızistan ve Kazakistan'daki ortak üniversiteler. Kontenjan ve Kontenjan Türleri YKS Tercih ve Yerleştirme Bir programın o yıl alacağı öğrenci sayısı. Genel kontenjanın yanında okul birincileri, 34 yaş üstü kadınlar, şehit ve gazi yakınları ve meslek lisesi mezunları (M.T.O.K.) için ayrılmış kontenjanlar vardır. KPSS (Kamu Personel Seçme Sınavı) nedir? Sınavlar ve geçişler Devlet kurumlarına memur ve diğer kamu personeli almak için ÖSYM'nin yaptığı sınav. Kurs, Seminer ve Atölye Eğitim ve Yeterlilik Okul dışında bilgi ve beceri kazanmanın üç yolu: kurs bir beceriyi sistemli öğretir, seminer bir konuyu kısa sürede tanıtır, atölye ise yaparak öğretir. Kurum, Kuruluş, Şirket ve Firma Çalışma hayatı Çalışılan yerleri anlatan, gündelik dilde karıştırılan dört kavram: kurum ve kuruluş daha çok kamu ve sivil toplum yapıları, şirket ve firma ise ticari işletmeler için kullanılır.

Lisans nedir? Eğitim ve Yeterlilik Üniversitelerde en az 4 yıl süren ve mezununa "lisans diploması" (halk arasında üniversite diploması) veren yükseköğretim programı. Lisansüstü Eğitim (Yüksek Lisans ve Doktora) nedir? Üniversite hayatı Lisanstan sonra bir alanda uzmanlaşmak ya da akademisyen olmak için yapılan yüksek lisans ve doktora eğitimi.

M.T.O.K. Kontenjanı nedir? YKS Tercih ve Yerleştirme Teknoloji, Sanat ve Tasarım ve Turizm fakültelerinin bazı lisans programlarında, belirtilen alanlardan mezun meslek lisesi öğrencilerine öncelik tanıyan ayrılmış kontenjan. Maaş ve Ücret (Brüt, Net, Asgari Ücret) Çalışma hayatı Bir işte çalışmanın karşılığında düzenli olarak aldığın para; kesintilerden önceki tutarına brüt, eline geçen tutarına net denir. Makine, elektronik ve mekatronik Yakın ama farklı meslekler · YKS Tercih ve Yerleştirme Makine mühendisliği mekanik ve enerji sistemleriyle, elektronik mühendisliği devreler, sensörler ve haberleşmeyle uğraşır. Mekatronik ikisini yazılımla birleştirip robot ve otomasyon sistemleri kurar. Üçünün de iki yıllık önlisans karşılığı vardır. Makinist, vatman ve kondüktör Yakın ama farklı meslekler · Çalışma hayatı Makinist ana demir yolu hattında treni sürer; vatman tramvay ve metro gibi şehir içi raylı araçları sürer. Kondüktör treni sürmez: yolcu vagonlarını teslim alır, bilet kontrol eder ve yolculuk boyunca yolcularla ilgilenir. MEB-AGS (MEB Akademi Giriş Sınavı) nedir? Sınavlar ve geçişler Devlet okullarında öğretmen olmak isteyenlerin Millî Eğitim Akademisine girmek için girdiği sınav; KPSS'nin öğretmen alımındaki yerini aldı. Mecburi hizmet yükümlülüğü nedir? Milli Savunma ve Güvenlik Devletin parasız yetiştirdiği askerî ve kolluk personelinin, belirli bir süre görev yapmadan ayrılamaması ya da erken ayrılırsa yetiştirme masraflarını ödemesi kuralı. Muvazzaf subay ve astsubaylarda bu süre 15 yıldır. MESEM (Mesleki Eğitim Merkezi) nedir? Eğitim ve Yeterlilik Ortaokuldan sonra bir mesleği işletmede çalışarak öğrendiğin; sonunda ustalık belgesi ve lise diploması aldığın 4 yıllık meslek eğitimi. Meslek Etiği ve İş Etiği Çalışma hayatı Bir mesleği ve işi yaparken uyulması beklenen doğruluk, sorumluluk ve saygı ilkeleri. Meslek Lisesi (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) nedir? Eğitim ve Yeterlilik Lise diplomasıyla birlikte bir mesleğin bilgi ve becerisini kazandığın, eğitimin çoğu okulda geçen 4 yıllık lise. Meslek Odası ve Meslek Kuruluşları Çalışma hayatı Aynı mesleği yapanların bağlı olduğu, mesleğin kurallarını, etik ilkelerini ve standartlarını belirleyen kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları. Meslek Yüksekokulu (MYO) nedir? Eğitim ve Yeterlilik Belli bir mesleğe yönelik 2 yıllık önlisans eğitimi veren üniversite birimi. Meslek, İş ve Kariyer Çalışma hayatı Meslek sahip olduğun uzmanlık, iş o uzmanlıkla yaptığın görev, kariyer ise ömür boyu çizdiğin yoldur. Mesleki Değerler Kendini tanıma Bir işte senin için en önemli olan şeyler: başarı duygusu, bağımsızlık, tanınma, iyi ilişkiler, güvence ya da iyi çalışma koşulları gibi. Millî Savunma Üniversitesi (MSÜ) Milli Savunma ve Güvenlik Harp okullarını ve astsubay meslek yüksekokullarını tek çatıda toplayan askerî üniversite. 2016'da kuruldu ve Millî Savunma Bakanlığına bağlıdır. Mimar, iç mimar ve peyzaj mimarı Yakın ama farklı meslekler · YKS Tercih ve Yerleştirme Mimar binanın bütününü tasarlar, iç mimar binanın içindeki mekânları düzenler. Peyzaj mimarı ise bina dışındaki park, bahçe ve meydan gibi açık alanları tasarlar. Üçü ayrı lisans programıdır ve her birinin ayrı meslek odası vardır. MSÜ sınavı nedir? Milli Savunma ve Güvenlik ÖSYM'nin her yıl yaptığı Millî Savunma Üniversitesi Askerî Öğrenci Aday Belirleme Sınavı. Harp okullarına ve astsubay meslek yüksekokullarına girmek isteyen adayları belirler; tek başına yerleştirme sağlamaz. Muvazzaf ve sözleşmeli personel Milli Savunma ve Güvenlik Muvazzaf personel kadrolu, meslek boyu çalışan askerdir. Sözleşmeli personel ise belirli süreli sözleşmeyle çalışır; sözleşme bitince yenilenir ya da sona erer. Müdür ve müdür yardımcısı Unvanlar ve pozisyonlar Müdür, bir departmanın ya da işyerinin işlerinden ve çalışanlarından sorumlu yöneticidir; müdür yardımcısı ona bağlı çalışır ve gerektiğinde yerine bakar. Özel sektörde müdürlüğe giriş için yasal bir şart yoktur; kamuda ise müdürlük çoğunlukla sınavla gelinen bir kadrodur. Müfettiş ve denetçi Unvanlar ve pozisyonlar Müfettiş ve denetçi, bir kurumun işlerinin kurallara ve hedeflere uygun yapılıp yapılmadığını inceler. Kamuda müfettişlik sınavla girilen bir kariyer mesleğidir; özel sektörde bankalarda müfettiş, şirketlerde iç denetçi ya da dışarıdan bağımsız denetçi olarak çalışılır. MYK Belgesi (Mesleki Yeterlilik Belgesi) nedir? Eğitim ve Yeterlilik Bir mesleği yapabildiğini, okul diplomasından bağımsız olarak teorik ve uygulamalı sınavla kanıtlayan, Mesleki Yeterlilik Kurumunun belgesi.

Nasıl akademisyen olunur? Nasıl olunur? · Üniversite hayatı Akademisyen olmak için lisanstan sonra yüksek lisans ve doktora yapmak gerekir; yolun başında genellikle araştırma görevlisi olunur, doktoradan sonra doktor öğretim üyesi, doçent ve profesör basamakları gelir. Nasıl antrenör olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Antrenör olmak için ilgili spor federasyonunun antrenör kurslarını tamamlayıp Gençlik ve Spor Bakanlığı onaylı antrenör belgesi almak gerekir. Spor bilimleri fakültelerinin antrenörlük eğitimi bölümü mezunları daha üst kademeden belge alabilir. Nasıl askerî hekim olunur? Nasıl olunur? · Milli Savunma ve Güvenlik Askerî hekim olmanın iki ana yolu vardır: YKS ile Sağlık Bilimleri Üniversitesinin Millî Savunma Bakanlığı ya da Jandarma adına ayrılan tıp kontenjanlarına girmek veya tıp fakültesini bitirdikten sonra dış kaynaktan tabip subay olmak. Nasıl astsubay olunur? Nasıl olunur? · Milli Savunma ve Güvenlik Astsubaylığa lise mezunları astsubay meslek yüksekokullarından, önlisans ve lisans mezunları dış kaynaktan muvazzaf veya sözleşmeli astsubay alımlarıyla, uzman erbaşlar ise sınavla geçerek girer. Nasıl aşçı olunur? Nasıl olunur? · Eğitim ve Yeterlilik Aşçı olmak için yasal bir diploma şartı yoktur, ama meslek lisesi, MESEM, önlisans ya da gastronomi programları işi sistemli öğrenmeni sağlar. Mutfakta çalışan herkes için hijyen eğitimi zorunludur; şefliğe ise yıllar süren mutfak deneyimiyle gelinir. Nasıl avukat olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Avukat olmak için hukuk fakültesini bitirmek, Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavından (HMGS) en az 70 almak ve bir yıllık avukatlık stajını tamamlayıp baroya kaydolmak gerekir. Nasıl bekçi olunur? Nasıl olunur? · Milli Savunma ve Güvenlik Çarşı ve mahalle bekçileri Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı, silahlı kamu görevlileridir. En az lise mezunu, 18-31 yaş arasında ve askerliğini yapmış adaylar sınav ve mülakatla alınır. Nasıl cankurtaran olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Cankurtaran olmak için Türkiye Sualtı Sporları Federasyonunun (TSSF) yetkilendirdiği bir kursu tamamlayıp sınavı geçmek ve cankurtaran belgesi almak gerekir. Belgeler bronz, gümüş ve altın olarak üç kademedir ve iki yıl geçerlidir. Nasıl dalgıç olunur? Nasıl olunur? · Eğitim ve Yeterlilik Liman, inşaat ve kurtarma gibi sualtı işlerinde dalgıç olarak çalışmak için Denizcilik Genel Müdürlüğünün verdiği profesyonel sualtıadamı belgelerinden birini almak gerekir; bunun için eğitim, sağlık raporu ve sınav şarttır. Nasıl diplomat olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Diplomat olmak için ilgili bir lisans programını bitirip Dışişleri Bakanlığının aday meslek memurluğu sınavını kazanmak gerekir; sınavda yabancı dil, yazılı anlatım ve sözlü aşamalar vardır. Nasıl doktor olunur? Nasıl olunur? Doktor olmak için YKS sayısal puanıyla altı yıllık tıp fakültesine girip mezun olmak gerekir; uzman doktor olmak için ardından TUS'a girip 3 ila 5 yıllık uzmanlık eğitimi alınır. Nasıl eczacı olunur? Nasıl olunur? · Üniversite hayatı Eczacı olmak için YKS sayısal puanıyla beş yıllık eczacılık fakültesini bitirmek gerekir. Kendi eczaneni açmak için ise en az bir yıl başka bir eczanede çalışmak ve Sağlık Bakanlığının nüfusa göre ilan ettiği yerlere puanınla yerleşmek gerekir. Nasıl elektrikçi olunur? Nasıl olunur? · Eğitim ve Yeterlilik Elektrikçi olmak için MESEM'de, meslek lisesinde ya da önlisansta elektrik eğitimi alınır. Elektrik tesisatçılığı MYK belgesi zorunlu bir meslektir; binalarda hangi büyüklükte tesisat yapabileceğin de teknisyen, tekniker ya da usta olmana göre yönetmelikle belirlenir. Nasıl emlak danışmanı olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Emlak danışmanı olmak için MYK'nın emlak alanındaki mesleki yeterlilik belgesini almak gerekir; emlak ofisi açmak için de Ticaret Bakanlığından yetki belgesi alınır. İlgili bölümlerin mezunları belge şartından muaftır. Nasıl gazeteci olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Gazetecilik için kanunun istediği bir diploma ya da lisans yoktur; gazeteci, bir medya kuruluşunda haber ve yorum işlerinde ücretle çalışan kişidir. İletişim fakülteleri işi öğretir, basın kartı ise İletişim Başkanlığınca bir medya kuruluşunda çalışanlara verilir. Nasıl hakem olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Hakem olmak için ilgili spor federasyonunun aday hakem kursuna katılıp sınavları geçmek gerekir. Futbolda Türkiye Futbol Federasyonu adayları kurs, kural sınavı ve fiziksel testle seçer; hakemler maçlardaki performanslarına göre il hakemliğinden FIFA kokartına kadar basamak basamak yükselir. Nasıl hâkim ya da savcı olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Hâkim ya da savcı olmak için hukuk fakültesini bitirip HMGS'den en az 70 almak, yazılı sınav ve mülakatı geçmek, ardından üç yıllık hâkim ve savcı yardımcılığını tamamlamak gerekir. Nasıl hava trafik kontrolörü olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Hava trafik kontrolörleri Türkiye'de Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) tarafından yetiştirilir. Lisans mezunu olmak, KPSS'den en az 70, İngilizceden en az C düzeyinde puan almak, 27 yaşını geçmemiş olmak ve seçme sınavlarını geçmek gerekir. Nasıl iş makinesi operatörü olunur? Nasıl olunur? · Eğitim ve Yeterlilik İş makinesi operatörü olmak için MEB'in yetkilendirdiği bir kursta, kullanacağın makine için operatörlük belgesi alırsın; makineyle trafiğe çıkacaksan G sınıfı sürücü belgesi de gerekir. Ekskavatör ve mobil vinç operatörleri için MYK belgesi 2027'de zorunlu hâle geliyor. Nasıl kabin memuru olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Kabin memuru olmak için havayolu şirketinin işe alım sürecini geçmek ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün onayladığı bir eğitimi tamamlayıp kabin ekibi temel eğitim sertifikası almak gerekir. Üniversite şartı yoktur, ama yabancı dil ve sağlık uygunluğu belirleyicidir. Nasıl kaymakam olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Kaymakam olmak için ilgili bir lisans programını bitirip İçişleri Bakanlığının kaymakam adaylığı sınavını kazanmak, ardından yaklaşık üç yıllık adaylık eğitimini tamamlamak gerekir. Nasıl kaynakçı olunur? Nasıl olunur? · Eğitim ve Yeterlilik Kaynakçı olmak için MESEM'de, meslek lisesinde ya da önlisansta kaynak eğitimi alınır. Kaynakçılık 2016'dan beri MYK belgesi zorunlu bir meslektir; büyük projelerde ayrıca uluslararası standarda göre kaynakçı sertifikası istenir. Nasıl kuaför olunur? Nasıl olunur? · Eğitim ve Yeterlilik Kuaför ya da berber olmak için MESEM'de, meslek lisesinde veya önlisansta saç bakımı eğitimi alınır. Kuaförlük MYK belgesi zorunlu bir meslektir; çalışanların hijyen eğitimi alması da şarttır, salon açmak için ise ustalık belgesi gerekir. Nasıl mali müşavir olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) olmak için kanunda sayılan bir lisans programını bitirmek, staja giriş sınavını geçip üç yıllık stajı tamamlamak ve SMMM sınavını kazanmak gerekir. Yeminli mali müşavirlik bunun üzerine uzun bir deneyim ve ayrı bir sınav ister. Nasıl memur olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Devlet memuru olmak için lise, önlisans ya da lisans mezunu olup KPSS'ye girmek ve kurumların ilan ettiği kadrolara puanınla yerleşmek gerekir; bazı kurumlar ayrıca kendi sınavını yapar. Nasıl mühendis olunur? Nasıl olunur? Mühendis olmak için YKS sayısal puanıyla dört yıllık bir mühendislik lisans programını bitirmek gerekir; mühendislik programlarına yerleşmek için sayısalda ilk 300 bin içinde olmak şarttır. Nasıl noter olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Noter olmak için hukuk fakültesini bitirip HMGS'den en az 70 almak, bir yıllık noterlik stajını yapıp noterlik belgesi almak ve boşalan noterliklere sırayla atanmak gerekir. Staja kabul için 21 ile 40 yaş arasında olmak şarttır. Nasıl oto tamircisi olunur? Nasıl olunur? · Eğitim ve Yeterlilik Oto tamircisi olmak için MESEM'de, meslek lisesinde ya da önlisansta otomotiv eğitimi alınır. Otomotiv mekanikçiliği, oto elektrikçiliği, boyacılık ve kaportacılık MYK belgesi zorunlu mesleklerdir; kendi servisini açmak için ustalık belgesi gerekir. Nasıl öğretmen olunur? Nasıl olunur? · Sınavlar ve geçişler Devlet okullarında öğretmen olmak için önce öğretmenlik ya da MEB'in kabul ettiği bir lisans programını bitirmek, sonra MEB-AGS ile Millî Eğitim Akademisine yerleşip hazırlık eğitimini tamamlamak gerekir. Nasıl pastacı ya da fırıncı olunur? Nasıl olunur? · Eğitim ve Yeterlilik Pastacı ya da fırıncı olmak için meslek lisesinin pastacılık dalında, MESEM'de ya da önlisansın pastacılık ve ekmekçilik programında eğitim alınır. Gıda işinde çalışan herkes için hijyen eğitimi zorunludur; kendi pastaneni ya da fırınını açmak için ayrıca işletme kaydı gerekir. Nasıl polis olunur? Nasıl olunur? · Milli Savunma ve Güvenlik Polisliğe dört yoldan girilir: lise mezunları PMYO'ya ya da İç Güvenlik Fakültesine, önlisans ve lisans mezunları POMEM'e başvurur; lisans mezunları PAEM'de komiser yardımcısı olabilir. Nasıl psikiyatr olunur? Nasıl olunur? Psikiyatr, ruh sağlığı alanında uzmanlaşmış bir doktordur: önce altı yıllık tıp fakültesi bitirilir, sonra TUS ile dört yıllık Ruh Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlık eğitimi alınır. Nasıl psikolog olunur? Nasıl olunur? Psikolog olmak için YKS eşit ağırlık puanıyla dört yıllık psikoloji lisans programını bitirmek gerekir; hastanelerde klinik psikolog olarak çalışmak için ayrıca klinik psikoloji alanında lisansüstü eğitim istenir. Nasıl subay olunur? Nasıl olunur? · Milli Savunma ve Güvenlik Subaylığa lise mezunları harp okullarından ya da Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinden, üniversite mezunları ise dış kaynaktan muvazzaf veya sözleşmeli subay alımlarıyla girer. Nasıl terzi olunur? Nasıl olunur? · Eğitim ve Yeterlilik Terzi olmak için MESEM'de çıraklık, kalfalık ve ustalık basamaklarını geçmek ya da meslek lisesinde ve önlisansta giyim üretimi okumak gerekir. Kendi terzihaneni açmak için ustalık belgesi veya işyeri açma belgesi şarttır. Nasıl tesisatçı olunur? Nasıl olunur? · Eğitim ve Yeterlilik Tesisatçılar binalardaki su, ısıtma, doğal gaz ve klima tesisatını kurar ve onarır. Bu işe MESEM, meslek lisesi ya da önlisansla girilir; doğal gaz tesisatı yalnız sertifikalı firmalarca yapılabilir ve pek çok tesisat işinde MYK belgesi zorunludur. Nasıl tır ya da otobüs şoförü olunur? Nasıl olunur? · Eğitim ve Yeterlilik Tır ve kamyon şoförü olmak için C ya da CE, otobüs şoförü olmak için D sınıfı sürücü belgesi gerekir. Ticari taşımacılıkta ayrıca SRC belgesi (sürücü mesleki yeterlilik belgesi) ve psikoteknik değerlendirme raporu zorunludur. Nasıl turist rehberi olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Turist rehberliği 6326 sayılı Kanunla düzenlenen bir meslektir: turist rehberliği bölümü mezunu olmak ya da başka bir lisans programından sonra rehberlik eğitimini tamamlamak, yabancı dil puanı almak ve Kültür ve Turizm Bakanlığının mesleğe kabul sınavını geçmek gerekir. Nasıl uzman erbaş olunur? Nasıl olunur? · Milli Savunma ve Güvenlik Uzman erbaşlar, silahlı kuvvetlerde ve jandarmada sözleşmeyle çalışan uzman çavuş ve uzman onbaşılardır. Askerliğini yapmış ya da yapmakta olan, 27 yaşını bitirmemiş lise veya ortaokul mezunları başvurabilir. Nasıl yazılımcı olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Yazılımcı olmak için kanunun istediği bir diploma ya da lisans yoktur; işverenler ne yapabildiğine bakar. Bilgisayar ve yazılım mühendisliği, önlisansın programcılık bölümleri ve kendi kendine öğrenme bu mesleğe giden başlıca yollardır. Nasıl yeminli tercüman olunur? Nasıl olunur? · Çalışma hayatı Yeminli tercüman, bir noterde yemin ederek yaptığı çevirilerin noter onayına sunulabildiği tercümandır. Bunun için yabancı dili bildiğini diploma ya da dil belgesiyle notere kanıtlamak ve yemin tutanağı düzenletmek gerekir. Ne kadar uyumalıyım? Uyku ve öğrenme Lise çağında (13–18 yaş) gecede 8–10 saat; 18 yaşından sonra en az 7 saat. Çoğu lise öğrencisi bunun 1–2 saat altında kalıyor. Neden gece uykum gelmiyor, sabah kalkamıyorum? Uyku ve öğrenme Bunun bir nedeni biyolojik: Ergenlikte vücudun iç saati ileri kayar. Uyku hormonu melatonin akşam daha geç salgılanır; bu yüzden gece 23:00'te hâlâ dinç, sabah 07:00'de sersem olabilirsin. Nesnelerin interneti (IoT) nedir? Hızla gelişen teknolojiler Nesnelerin interneti (IoT), sensörlü cihazların internete bağlanıp veri gönderdiği ve uzaktan yönetilebildiği sistemlerin genel adıdır. Akıllı saat, akıllı sayaç, fabrika sensörü ve trafik ışığı bu ağın parçası olabilir. Not Ortalaması (GANO) ve AKTS Üniversite hayatı Üniversitede başarının ölçüsü: derslerin AKTS kredisiyle ağırlıklandırılarak hesaplanan dönem ortalaması ve genel not ortalaması (GANO).

OBP (Ortaöğretim Başarı Puanı) nedir? Sınavlar ve geçişler Lise diploma notundan hesaplanan ve YKS yerleştirme puanına eklenen puan; diploma notunun sınav sonucuna katkısıdır. Organizasyon şeması ve raporlama Unvanlar ve pozisyonlar Organizasyon şeması, bir kurumda kimin hangi birimde çalıştığını ve kime bağlı olduğunu gösteren çizelgedir. Bir çalışanın işinin sonuçlarını sunduğu ve ondan görev aldığı kişiye "raporladığı yönetici" ya da birinci amir denir.

Öğrenci Değişim Programları (Farabi ve Mevlana) Üniversite hayatı Öğrencinin kendi üniversitesine kayıtlı kalarak bir ya da iki dönem başka bir üniversitede okuması: yurt içinde Farabi, yurt dışında Erasmus+ ve Mevlana. Önlisans nedir? Eğitim ve Yeterlilik Üniversitelerde genellikle 2 yıl süren, bir mesleğe doğrudan hazırlayan yükseköğretim programı. Örgün ve Yaygın Eğitim Eğitim ve Yeterlilik Örgün eğitim belli yaştaki öğrencilere okulda düzenli olarak verilen eğitim, yaygın eğitim ise okul dışında, her yaştan insana açık eğitimdir. Özel güvenlik ve koruma Nasıl olunur? · Milli Savunma ve Güvenlik Özel güvenlik görevlileri; hastane, okul, alışveriş merkezi, fabrika ve banka gibi yerlerde güvenliği sağlayan, 5188 sayılı Kanun'a göre sertifika almış kişilerdir. Silahlı ya da silahsız çalışabilirler. Özel Yetenek Sınavı nedir? Sınavlar ve geçişler Müzik, resim, spor gibi yetenek isteyen programlara öğrenci almak için yapılan, uygulamalı becerinin ölçüldüğü sınav.

Performans ve Performans Değerlendirme Çalışma hayatı Bir çalışanın işini ne kadar iyi yaptığı ve bunun kurum tarafından belli ölçütlerle düzenli olarak değerlendirilmesi. Polis Akademisi, PMYO ve POMEM Milli Savunma ve Güvenlik Polis Akademisi Başkanlığı, emniyet teşkilatı için polis memuru ve polis amiri yetiştiren okulların bağlı olduğu kurumdur. PMYO lise mezunlarını, POMEM üniversite mezunlarını polis memuru yapar. Portfolyo nedir? Eğitim ve Yeterlilik Kendi yaptığın işlerden seçtiklerini bir araya getirerek becerini gösteren dosya; tasarım, sanat ve yazılım gibi alanlarda diploma kadar önemlidir. Prim ve İkramiye Çalışma hayatı Maaşın dışında yapılan ek ödemeler: prim çoğunlukla başarıya ya da satışa bağlıdır, ikramiye ise belli dönemlerde verilen ödemedir. Programların Özel Koşulları YKS Tercih ve Yerleştirme Tercih kılavuzunda bazı programların yanında madde numarasıyla (Bk. 9, Bk. 31 gibi) gösterilen şartlar: sağlık raporu, boy-kilo, yaş, cinsiyet, okul türü, mülakat, güvenlik soruşturması gibi. Puan Türleri (TYT, SAY, EA, SÖZ, DİL) Sınavlar ve geçişler YKS'de her programın öğrenci aldığı puan çeşidi: önlisans için TYT; lisans için sayısal, eşit ağırlık, sözel ya da dil puanı.

Robotik ve otomasyon Hızla gelişen teknolojiler Otomasyon, bir işin insan müdahalesi olmadan makineler ve kontrol sistemleriyle yapılmasıdır. Robotik ise bu işleri yapabilen, yeniden programlanabilen robotların tasarımı, üretimi ve kullanımıyla ilgilenir.

Sağlık teknikerleri: anestezi, tıbbi görüntüleme ve tıbbi laboratuvar Yakın ama farklı meslekler · Eğitim ve Yeterlilik Anestezi teknikeri ameliyatta uzman hekimin gözetiminde anestezi uygulamasına katılır. Tıbbi görüntüleme teknikeri röntgen, tomografi ve MR çekimlerini yapar. Tıbbi laboratuvar teknikeri kan ve diğer örneklerin testlerini çalışır. Üçü de iki yıllık önlisanstır. Sanayi ve Organize Sanayi Bölgesi (OSB) Çalışma hayatı Sanayi ham maddeyi işleyerek ürün üretme faaliyetidir; organize sanayi bölgesi ise fabrikaların hazır altyapıyla bir arada toplandığı planlı bölgedir. Savaş pilotları ve askerî havacılar Milli Savunma ve Güvenlik Askerî pilotlar, Hava Kuvvetlerinin savaş, nakliye ve eğitim uçaklarını ya da kara, deniz ve jandarma birliklerinin helikopterlerini kullanan subaylardır. Savaş pilotlarının ana kaynağı Hava Harp Okuludur. Sektör nedir? Çalışma hayatı Benzer mal ya da hizmet üreten işletmelerin oluşturduğu ekonomik alan; örneğin sağlık, bilişim, turizm, inşaat ya da tarım sektörü. Sendika ve Toplu Sözleşme Çalışma hayatı Sendika, çalışanların ekonomik ve sosyal haklarını korumak için kurdukları örgüttür; toplu sözleşme ise sendika ile işveren arasında yapılan, ücret ve çalışma koşullarını belirleyen anlaşmadır. Sertifika nedir? Eğitim ve Yeterlilik Bir kursu, eğitimi ya da sınavı başarıyla tamamladığını gösteren belge; diploma kadar kapsamlı değildir ama belli bir beceriyi kanıtlar. Sınavdan önceki gece sabaha kadar çalışmalı mıyım? Uyku ve öğrenme Hayır. Uykusuz geçen gece, son saatlerde öğrendiklerinden fazlasını kaybettirir: Sınavda dikkat dağılır, bildiğin bilgiyi hatırlamak zorlaşır, sorular yanlış okunur. Siber güvenlik nedir? Hızla gelişen teknolojiler Siber güvenlik; bilgisayarları, ağları, cihazları ve verileri saldırılara karşı koruma, verinin gizliliğini, doğruluğunu ve erişilebilirliğini sağlama ve bir saldırıdan sonra sistemleri eski hâline getirme işidir. Sigorta ve Sosyal Güvenlik (SGK) Çalışma hayatı Çalışanı hastalık, iş kazası, işsizlik, yaşlılık ve ölüm gibi risklere karşı koruyan devlet sistemi; Türkiye'de Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) yürütür. Sivil pilotluk Nasıl olunur? · Milli Savunma ve Güvenlik Sivil pilotlar havayolu şirketlerinde, kargo, ambulans ve eğitim uçuşlarında çalışır. Lisanslarını Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü verir; üniversitelerin pilotaj programları, onaylı uçuş okulları ve havayolu şirketlerinin aday pilot programları bu mesleğe götürür. Staj nedir? Eğitim ve Yeterlilik Okulda öğrendiklerini gerçek bir işyerinde, bir sorumlunun gözetiminde uyguladığın, çoğu programda mezuniyet için zorunlu olan çalışma dönemi.

Şef ve takım lideri Unvanlar ve pozisyonlar Şef ve takım lideri, birkaç kişilik bir ekibin günlük işini düzenleyen ve ekiple birlikte çalışan ilk basamak yöneticilerdir. Özel sektörde bu unvanları şirket belirler; kamuda şeflik sınavla geçilen bir kadrodur.

Taban Puan ve Tavan Puan YKS Tercih ve Yerleştirme Bir programa önceki yerleştirmede yerleşen en düşük puanlı (taban) ve en yüksek puanlı (tavan) adayın puanı; kılavuzda taban puan "en küçük puan" diye geçer. Tekniker Eğitim ve Yeterlilik · Unvanlar ve pozisyonlar İki yıllık teknik bir önlisans programını bitirenlere verilen unvan. Tekniker, mühendisin tasarladığı işin uygulamasında, bakımında ve kontrolünde çalışır; unvan 3795 sayılı Kanuna dayanır. Teknisyen Eğitim ve Yeterlilik · Unvanlar ve pozisyonlar Meslek liselerinden (mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından) mezun olanlara verilen unvan. Unvan 3795 sayılı Kanuna dayanır ve okunan alanın adıyla birlikte kullanılır. TEKNOFEST ve teknoloji yarışmaları Hızla gelişen teknolojiler TEKNOFEST, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Türkiye Teknoloji Takımı (T3) Vakfının düzenlediği havacılık, uzay ve teknoloji festivalidir. Festivalin en önemli parçası; ilkokuldan üniversiteye kadar öğrencilerin takım olarak katıldığı teknoloji yarışmalarıdır. Teknopark ve Ar-Ge merkezi Hızla gelişen teknolojiler Teknopark (teknoloji geliştirme bölgesi ya da teknokent), genellikle bir üniversitenin yanında kurulan ve teknoloji şirketlerinin bir arada Ar-Ge yaptığı bölgedir. Ar-Ge merkezi ise bir şirketin kendi bünyesinde, devlet onayıyla kurduğu araştırma ve geliştirme birimidir. Temel Bilimler ve Mühendislik - Fizik, Kimya, Biyoloji Yakın ama farklı meslekler · YKS Tercih ve Yerleştirme Fizik, kimya ve biyoloji bölümleri doğanın nasıl işlediğini araştırır ve bilgi üretir. Fizik mühendisliği, kimya mühendisliği ve biyomühendislik ise bu bilgiyi ürüne, cihaza ve üretim sürecine dönüştürür. Hepsine SAY puanıyla girilir. Tercih ve Yerleştirme Nasıl İşler? YKS Tercih ve Yerleştirme ÖSYM'nin adayları puanlarına, tercih listelerine ve programların kontenjan ve koşullarına göre yerleştirdiği sistem: her aday, puanının yettiği en üst tercihine yerleşir. Terfi (Görevde Yükselme) nedir? Çalışma hayatı Bir kurumda daha üst bir göreve, unvana ya da daha yüksek bir ücret basamağına geçmek. Teşvik nedir? Çalışma hayatı Devletin belli yatırımları, istihdamı ya da girişimleri artırmak için sağladığı vergi indirimi, prim desteği, hibe ve kredi gibi destekler. Ticari denizcilik: kaptan ve gemi mühendisi Nasıl olunur? · Milli Savunma ve Güvenlik Ticaret gemilerinde güverte zabitleri ve kaptanlar gemiyi yönetir, gemi makine zabitleri ve başmühendisler makineleri işletir. Bu mesleklere denizcilik liselerinden, önlisans ve lisans programlarından girilir; belgeler deniz hizmeti ve sınavla yükselir. Trenler, demir yolları ve raylı sistemler Yakın ama farklı meslekler · Eğitim ve Yeterlilik Raylı sistemler; şehirler arası demir yolunu, yüksek hızlı treni, banliyöyü, metroyu ve tramvayı kapsayan geniş bir alandır. Bu alanda araç sürmenin yanında yol, sinyal, elektrik, araç bakımı ve trafik yönetimi gibi birçok iş vardır. TSK'da hemşire ve sağlık personeli Milli Savunma ve Güvenlik Türk Silahlı Kuvvetlerinde sağlık hizmeti; tabip subaylar, sağlık astsubayları ve sivil memur ya da sözleşmeli olarak çalışan hemşire, tekniker gibi personelle yürütülür. Askerî hemşire okulu 2016'da kapatıldı. TÜBİTAK bilim olimpiyatları ve proje yarışmaları Hızla gelişen teknolojiler TÜBİTAK, ortaokul ve lise öğrencileri için bilim olimpiyatları ve araştırma projesi yarışmaları düzenler. Olimpiyatlar bir alandaki bilgi ve problem çözme becerisini sınar; proje yarışmaları ise öğrencinin kendi araştırma sorusunu bilimsel yöntemle incelemesini ister. TYÇ (Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi) Logosu nedir? Üniversite hayatı Şartları sağlayan yükseköğretim programlarının diplomalarında kullanabildiği ve ulusal yeterlilikler sistemine kayıtlı olduklarını gösteren logo; tercih kılavuzunda "TYÇ" sütununda işaretlenir.

Unvan, pozisyon ve kadro Unvanlar ve pozisyonlar Unvan bir kişinin ya da görevin adıdır; pozisyon bir kurumdaki belirli bir görev yeridir; kadro ise özellikle kamuda, unvanı ve derecesi belirlenmiş resmî görev yeridir. Üçü sık karıştırılır. UOLP (Uluslararası Ortak Lisans Programları) Üniversite hayatı Bir Türk üniversitesiyle ABD'deki New York Eyalet Üniversitesi (SUNY) sistemine bağlı bir üniversitenin birlikte yürüttüğü, iki ülkede okunan ve iki diploma veren ücretli lisans programları. Ustalık Belgesi nedir? Eğitim ve Yeterlilik Bir mesleğin en üst basamağına ulaştığını gösteren ve o meslekte kendi işyerini açma hakkı veren MEB belgesi. Uyku kalitesi nelere bağlıdır? Uyku ve öğrenme Kaliteli uyku kolay dalmak, gece az uyanmak ve sabah dinç kalkmaktır. Kaliteyi en çok düzenli saatler, ışık, odanın koşulları, kafein ve yatmadan önceki saat belirler. Uyku ne işe yarar? Uyku ve öğrenme Uyku boşa geçen zaman değildir. Uyurken beyin gün içinde öğrendiklerini kalıcı hâle getirir ve kendini temizler; beden büyür, onarılır, hastalıklara karşı güçlenir. Uykudan çalmak ne demek? Uyku ve öğrenme Vücudunun ihtiyacı olan uykudan her gece biraz eksik uyumak. Eksikler toplanıp bir "uyku borcu" oluşturur ve bu borç tek bir uzun uykuyla kapanmaz. Uykusuzluk dikkatimi etkiler mi? Uyku ve öğrenme Evet, en hızlı ve en belirgin etki dikkatte görülür. Uykusuz beyin birkaç saniyelik boşluklara düşer: Öğretmen konuşurken bir anda kopar, soruyu okurken satır kaçırırsın. Uykusuzluk hafızamı etkiler mi? Uyku ve öğrenme Evet, iki yoldan: Uykusuz beyin yeni bilgiyi zor kaydeder ve öğrendiklerini kalıcı hâle getirecek geceyi kaçırır. Uyku öğrenmenin hem öncesinde hem sonrasında gerekir. Uzaktan Öğretim nedir? Üniversite hayatı Bir üniversitenin derslerini internet üzerinden, canlı ya da kayıtlı derslerle verdiği önlisans, lisans ve yüksek lisans programları; devlet üniversitelerinde de ücretlidir. Uzman ve uzman yardımcısı Unvanlar ve pozisyonlar Uzman, belli bir işte bilgi ve deneyim sahibi çalışanın unvanıdır. Özel sektörde uzman yardımcısı, uzman, kıdemli uzman gibi basamaklar kullanılır; kamuda uzman yardımcılığı sınavla girilen, tez ve yeterlik sınavıyla uzmanlığa geçilen bir kariyer yoludur.

Vakıf Üniversitesi nedir? Üniversite hayatı Kâr amacı gütmeyen bir vakfın kurduğu, YÖK'ün denetiminde çalışan ve öğrencilerinden öğrenim ücreti alan üniversite; halk arasında "özel üniversite" denir.

Yabancı Dille Öğretim Yapan Programlar Üniversite hayatı Derslerin tamamının ya da bir kısmının İngilizce, Almanca, Fransızca gibi bir yabancı dilde verildiği önlisans ve lisans programları. Yan Dal nedir? Üniversite hayatı Lisans öğrencisinin kendi bölümünün yanında başka bir alandan belirli sayıda ders alarak yan dal sertifikası kazanması. Yapay zekâ, makine öğrenmesi ve veri bilimi Yakın ama farklı meslekler · Hızla gelişen teknolojiler Yapay zekâ, bilgisayarların tanıma, anlama ve karar verme gibi insan zekâsı gerektiren işleri yapabilmesini sağlayan alanın genel adıdır. Makine öğrenmesi, yapay zekânın veriden öğrenen yöntemleridir. Veri bilimi ise veriden anlamlı bilgi ve karar çıkarır. Yatay Geçiş nedir? Üniversite hayatı Okuduğun programdan, aynı düzeydeki başka bir programa (aynı ya da başka bir üniversitede) yeniden YKS'ye girmeden geçmek. Yatmadan önce telefona bakmak uykumu bozar mı? Uyku ve öğrenme Çoğu zaman evet, ama asıl suçlu sanıldığı gibi mavi ışık değil. Telefon uykunu en çok, uyku saatini ertelediği ve zihnini uyanık tuttuğu için kısaltır. YDS ve YÖKDİL (Yabancı Dil Sınavları) Sınavlar ve geçişler ÖSYM'nin yaptığı, yabancı dil düzeyini belgeleyen sınavlar; lisansüstü eğitimde, akademik kadrolarda ve bazı kamu görevlerinde istenir. Yenilenebilir enerji ve enerji depolama Hızla gelişen teknolojiler Yenilenebilir enerji; güneş, rüzgâr, su, jeotermal ve biyokütle gibi tükenmeyen kaynaklardan elde edilen enerjidir. Enerji depolama ise bu enerjinin bataryalarda ya da hidrojen gibi taşıyıcılarda saklanıp gerektiğinde kullanılmasıdır. Yetenek nedir? Kendini tanıma Bir alanda kolay öğrenme ve başarılı olma gücü; doğru eğitim ve çalışmayla beceriye dönüşebilen potansiyel. Yeterince uyumadığımı nasıl anlarım? Uyku ve öğrenme Alarmsız uyanamıyorsan, ilk derslerde gözlerin kapanıyorsa ve hafta sonu hafta içinden 2 saatten fazla uyuyorsan büyük olasılıkla uykun yetmiyor. Yeti nedir? Kendini tanıma İnsanın doğuştan sahip olduğu temel güç ve kapasite; düşünme, konuşma, görme, hareket etme gibi. YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) Sınavlar ve geçişler Üniversitelerin önlisans ve lisans programlarına yerleşmek için ÖSYM'nin her yıl yaptığı, TYT, AYT ve YDT oturumlarından oluşan sınav. YÖK Atlas nedir? YKS Tercih ve Yerleştirme YÖK'ün, üniversite programlarının taban puanlarını, başarı sıralarını, kontenjanlarını ve yerleşen öğrencilerin özelliklerini yıllara göre gösteren resmî bilgi sistemi. Yönetici adayı programı (management trainee) nedir? Unvanlar ve pozisyonlar Yönetici adayı programları, büyük şirketlerin yeni mezunları farklı departmanlarda çalıştırarak yönetici olarak yetiştirdiği işe alım programlarıdır. Kanunla düzenlenmez; her şirket kendi şartlarını ve süresini belirler. Yurt Dışında Okumak ve Diploma Denkliği Üniversite hayatı ÖSYM dışından, doğrudan yabancı bir üniversiteye başvurarak okumak; mezun olunca diplomanın Türkiye'de geçerli olması için YÖK'ten denklik almak gerekir. Yurt ve Barınma Üniversite hayatı Üniversite öğrencilerinin kalabileceği KYK yurtları, üniversitelerin kendi yurtları ve özel yurtlar; KYK yurdu başvuruları yerleştirme sonuçlarından sonra yapılır. Yüksekokul nedir? Üniversite hayatı Belli bir mesleğe yönelik 4 yıllık lisans eğitimi veren üniversite birimi.