Teknopark ve Ar-Ge merkezi
Teknopark (teknoloji geliştirme bölgesi ya da teknokent), genellikle bir üniversitenin yanında kurulan ve teknoloji şirketlerinin bir arada Ar-Ge yaptığı bölgedir. Ar-Ge merkezi ise bir şirketin kendi bünyesinde, devlet onayıyla kurduğu araştırma ve geliştirme birimidir.
Neden bilmelisin?
Yazılım, yapay zekâ, savunma, elektronik ve biyoteknoloji gibi alanlardaki işlerin önemli bir kısmı teknoparklarda ve Ar-Ge merkezlerinde yapılır. Bu yerlerde çalışmak, yeni ürün geliştirme işlerine ve devlet teşviklerine yakın olmak demektir.
Üniversitede okurken staj ya da yarı zamanlı iş bulmak, hatta kendi girişimini kurmak için de en uygun ortamlardır.
Nasıl işler, burada kimler çalışır?
- Teknopark: 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununa göre kurulur. Amacı üniversite, araştırma kurumları ve sanayiyi bir araya getirip teknoloji üretmektir. Bölgedeki şirketlerin yazılım ve Ar-Ge faaliyetleri vergi teşviklerinden yararlanır. Türkiye'de birçok ilde, çoğunlukla üniversite kampüslerinin içinde ya da yanında teknoparklar vardır.
- Ar-Ge ve tasarım merkezi: 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanuna göre, yeterli sayıda Ar-Ge personeli çalıştıran şirketler Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının onayıyla Ar-Ge ya da tasarım merkezi kurabilir. Otomotiv, beyaz eşya, savunma ve ilaç gibi sektörlerdeki büyük şirketlerin çoğunun Ar-Ge merkezi vardır.
- Teşvikler çalışanı nasıl etkiler? Bu yerlerdeki Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin ücretleri için gelir vergisi istisnası gibi destekler bulunur. Bu yüzden teknoparklar ve Ar-Ge merkezleri, nitelikli mühendis ve araştırmacılar için tercih edilen iş yerleridir.
- Burada kimler çalışır? Yazılım geliştiriciler, Ar-Ge mühendisleri, tasarımcılar, test ve kalite uzmanları, veri bilimciler, araştırmacılar; şirketlerin teknik olmayan birimlerinde de proje yöneticileri, satış ve pazarlama uzmanları.
- Kuluçka merkezleri ve girişimler: Teknoparkların çoğunda yeni kurulan girişimlerin (start-up) ilk yıllarında destek gördüğü kuluçka merkezleri vardır. Üniversite öğrencileri ve yeni mezunlar fikirlerini burada şirkete dönüştürebilir; bkz. Girişimcilik nedir? ve Teşvik nedir?
- Öğrenciyken: Teknopark şirketleri üniversite öğrencilerine staj ve yarı zamanlı iş imkânı sunar. TÜBİTAK'ın üniversite öğrencilerine yönelik araştırma projesi ve girişimcilik destekleri de bu ortamda değerlendirilebilir.
Örnek
Elif Bilgisayar Mühendisliği'nin üçüncü sınıfında. Üniversitesinin teknoparkındaki bir yazılım şirketinde haftada iki gün yarı zamanlı çalışmaya başlıyor ve tarım için görüntü işleme yapan bir projede yer alıyor.
Mezun olunca aynı şirkette Ar-Ge mühendisi olarak işe başlıyor; ekip arkadaşlarından biri de kendi girişimini teknoparkın kuluçka merkezinde kurmuş.
Karıştırılan kavramlar
Teknopark ve organize sanayi bölgesi: Organize sanayi bölgesinde fabrikalar üretim yapar. Teknoparkta ise ağırlık Ar-Ge, yazılım ve yeni ürün geliştirmededir. Bkz. Sanayi ve Organize Sanayi Bölgesi (OSB).
Teknopark ve teknokent: Aynı şeydir; kanundaki adı teknoloji geliştirme bölgesidir.
Ar-Ge merkezi ve Ar-Ge departmanı: Her şirketin bir Ar-Ge birimi olabilir. Ar-Ge merkezi ise kanundaki koşulları sağlayıp Bakanlıktan belge alan ve teşviklerden yararlanan birimdir.
İlgili kavramlar
Platformda nerede karşına çıkar?
Meslek Rehberi'nde Ar-Ge ağırlıklı meslekleri mühendislik programları arasında inceleyebilirsin.
Kaynak: 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu; 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun (7263 sayılı Kanunla yapılan değişikliklerle).
Son güncelleme: · BAAL Rehberlik Servisi