TÜBİTAK bilim olimpiyatları ve proje yarışmaları
TÜBİTAK, ortaokul ve lise öğrencileri için bilim olimpiyatları ve araştırma projesi yarışmaları düzenler. Olimpiyatlar bir alandaki bilgi ve problem çözme becerisini sınar; proje yarışmaları ise öğrencinin kendi araştırma sorusunu bilimsel yöntemle incelemesini ister.
Neden bilmelisin?
Bu programlar lise yıllarında bir alanı derinlemesine tanımanın, bilimsel çalışmayı denemenin ve ilgi duyduğun mesleğin gerçekte nasıl bir iş olduğunu görmenin en somut yollarından biridir.
Derece alanlar için ödüller, burs programları ve uluslararası yarışmalara katılma imkânı da vardır.
Hangi programlar var, nasıl katılınır?
- Bilim olimpiyatları: Matematik, fizik, kimya, biyoloji, bilgisayar, coğrafya ve astronomi ve astrofizik alanlarında yapılır; ortaokul düzeyinde matematik ve bilgisayar olimpiyatları da vardır. Birinci aşama çoktan seçmeli bir sınavdır ve her yıl ilkbaharda illerde yapılır. Başarılı olanlar açık uçlu ikinci aşama sınavına girer; ikinci aşamayı geçenler TÜBİTAK kamplarına katılır ve uluslararası olimpiyatlara hazırlanır.
- 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması: Lisede okuyan ve 20 yaşını doldurmamış öğrenciler katılabilir. Bir proje en fazla üç öğrenciden oluşur; bir danışman öğretmen olabilir ama zorunlu değildir. Projeler önce bölge yarışmasında değerlendirilir, bölge birincileri finale çağrılır. 2027 yarışmasına başvurular 23 Eylül 2026 - 4 Ocak 2027 arasında TÜBİTAK Yönetim Bilgi Sistemi (TYBS) üzerinden alınıyor.
- Ödüller ve kazanımlar: 2204-A'da bölge ve finalde para ödülleri verilir. Final birincileri, ikincileri ve üçüncüleri TÜBİTAK BİDEB burs ve destek programlarına başvurabilir ve koşulları sağlarsa ÖSYM ek katsayısından yararlanabilir.
- Başvuru: İki programa da TYBS üzerinden başvurulur. Tarihler her yıl TÜBİTAK duyurularıyla ilan edilir.
- Nasıl hazırlanılır? Olimpiyatlar okul müfredatının ötesinde konular içerir; geçmiş yılların soruları ve okul ya da il düzeyindeki hazırlık çalışmaları iyi bir başlangıçtır. Proje yarışması için ise ilgini çeken gerçek bir soruyla başlamak, literatürü okumak ve verini dikkatle toplamak gerekir.
- Üniversitede devamı: TÜBİTAK'ın üniversite öğrencilerine yönelik araştırma projesi destekleri ve burs programları vardır; lisede başlayan bu deneyim üniversitede de sürdürülebilir.
Örnek
Ayşe ve Mert, okullarının bulunduğu şehirdeki hava kirliliğinin mevsimlere göre nasıl değiştiğini merak ediyor. Bir biyoloji öğretmeninin danışmanlığında ölçüm yapıp verilerini çözümlüyorlar ve projelerini 2204-A yarışmasına gönderiyorlar.
Bölge birincisi olup finale katılıyorlar. Ayşe bu deneyimden sonra çevre mühendisliğini, Mert ise veri bilimini daha yakından incelemeye karar veriyor.
Karıştırılan kavramlar
Bilim olimpiyatı ve proje yarışması: Olimpiyat, bir alandaki bilgiyi ve problem çözmeyi ölçen bireysel bir sınav sürecidir. Proje yarışması ise öğrencinin kendi araştırmasını yapıp sunduğu bir yarışmadır.
TÜBİTAK yarışmaları ve TEKNOFEST: TÜBİTAK'ın bilim olimpiyatları ve 2204 yarışmaları ayrı programlardır. TÜBİTAK, TEKNOFEST kapsamında da bazı teknoloji yarışmalarını düzenler. Bkz. TEKNOFEST ve teknoloji yarışmaları.
İlgili kavramlar
Platformda nerede karşına çıkar?
Meslek Rehberi'nde ilgi duyduğun bilim alanının lisans programlarını inceleyerek olimpiyat ya da proje konunu meslek seçeneklerine bağlayabilirsin.
Kaynak: TÜBİTAK BİDEB, 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması sayfası ve 2027 yılı çağrı duyurusu (25.09.2026); TÜBİTAK Bilim Olimpiyatları Programı birinci aşama sınavı duyurusu (2026).
Son güncelleme: · BAAL Rehberlik Servisi