Yenilenebilir enerji ve enerji depolama
Yenilenebilir enerji; güneş, rüzgâr, su, jeotermal ve biyokütle gibi tükenmeyen kaynaklardan elde edilen enerjidir. Enerji depolama ise bu enerjinin bataryalarda ya da hidrojen gibi taşıyıcılarda saklanıp gerektiğinde kullanılmasıdır.
Neden bilmelisin?
Türkiye'de elektrik üretiminde güneş ve rüzgârın payı hızla arttı; santrallerin kurulması, işletilmesi ve bakımı için teknik personele ihtiyaç duyuluyor.
Bu alanda doğrudan yenilenebilir enerjiye yönelik önlisans programları da açıldı. Enerji alanına ilgi duyuyorsan seçenekleri bilmek tercihini kolaylaştırır.
Nasıl işler, hangi işler var?
- Kaynaklar: Güneş panelleriyle (fotovoltaik) elektrik üretimi, rüzgâr türbinleri, hidroelektrik santraller, yer altındaki sıcak sudan yararlanan jeotermal santraller ve tarımsal atıklardan enerji üreten biyokütle tesisleri.
- Yasal çerçeve: Yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi 5346 sayılı Kanunla desteklenir. Elektrik piyasasını Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) düzenler.
- Depolama neden önemli? Güneş ve rüzgâr her an aynı miktarda enerji üretmez. Fazla enerjiyi büyük bataryalarda saklamak ya da elektrikle hidrojen üretip sonra kullanmak, şebekenin dengede kalmasını sağlar. Hidrojen ayrıca sanayide ve ulaşımda temiz yakıt olarak araştırılıyor.
- Öne çıkan işler: Güneş enerjisi sistemleri kurulum ve bakım teknikeri, rüzgâr türbini bakım teknikeri, santral işletme personeli, enerji sistemleri ve elektrik mühendisi, proje ve saha mühendisi, enerji verimliliği uzmanı.
- Önlisans: Yenilenebilir Enerji Teknikerliği, Alternatif Enerji Kaynakları Teknolojisi, Hidrojen ve Enerji Depolama Teknikerliği ve Elektrik Enerjisi Üretim, İletim ve Dağıtımı programlarına YKS'de TYT puanıyla girilir.
- Lisans: Enerji Sistemleri Mühendisliği, Elektrik-Elektronik ve Elektrik Mühendisliği, Makine Mühendisliği programlarına SAY puanıyla girilir; nükleer santraller için Nükleer Enerji Mühendisliği de vardır.
- Çalışma koşulları: Santraller çoğunlukla şehir dışında kurulur. Saha işleri açık havada, yüksekte (rüzgâr türbini, çatı) ve elektrik tehlikesi olan ortamlarda yapılır; bu yüzden iş sağlığı ve güvenliği kuralları bu işlerin ayrılmaz parçasıdır.
Örnek
Zeynep'in köyünde bir rüzgâr santrali kuruluyor ve türbinlerin nasıl çalıştığını merak ediyor. TYT puanıyla Yenilenebilir Enerji Teknikerliği programına yerleşiyor.
Stajını bir güneş enerjisi santralinde yapıyor; panellerin verimini izleyen sistemi ve arızalı panellerin bulunmasını öğreniyor. Mezun olunca santral bakım ekibinde çalışmaya başlıyor.
Karıştırılan kavramlar
Yenilenebilir ve temiz enerji: Yenilenebilir enerji kaynağı tükenmeyen enerjidir. Temiz enerji ise üretirken az sera gazı salan enerjidir. Nükleer enerji az sera gazı salar ama yenilenebilir sayılmaz.
Enerji Sistemleri Mühendisliği ve Elektrik Mühendisliği: Elektrik mühendisliği elektriğin üretimi, iletimi ve kullanımının bütününü kapsar. Enerji sistemleri mühendisliği ise farklı enerji kaynaklarına, dönüşümüne ve verimliliğe odaklanır.
Bu kavramla ilgili meslekler
Bu kavram 4 meslekte karşına çıkar:
Enerji, Doğal Kaynaklar ve Madencilik 4
İlgili kavramlar
Platformda nerede karşına çıkar?
Meslek Rehberi'nde enerji programlarını inceleyebilirsin.
Kaynak: 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun; 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu; ÖSYM 2026 YKS Tercih Kılavuzu, Tablo 3 ve Tablo 4.
Son güncelleme: · BAAL Rehberlik Servisi