Akıllı şehir nedir?
Akıllı şehir; ulaşım, enerji, çevre, sağlık ve altyapı gibi kent hizmetlerinin sensörler, veri ve dijital sistemlerle daha verimli ve yaşanabilir biçimde yönetilmesidir.
Neden bilmelisin?
Belediyeler akıllı şehir uygulamalarını giderek yaygınlaştırıyor. Bu alan tek bir meslekten değil; planlamadan elektroniğe, haritadan yazılıma pek çok meslekten oluşuyor.
Bir kenti daha iyi yaşanır kılmak ilgini çekiyorsa, bu ilgiyi farklı programlarla mesleğe dönüştürebileceğini bilmek tercihini zenginleştirir.
Akıllı şehirde neler var, kimler çalışır?
- Ulusal strateji: 2019/29 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle 2020-2023 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı yürürlüğe girdi; koordinasyonu bugünkü adıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına verildi. Strateji; kentleri yaşanabilir ve sürdürülebilir kılmayı, enerji verimliliğini ve vatandaşların kent yönetimine katılımını hedefler.
- Örnek uygulamalar: Trafik yoğunluğuna göre çalışan sinyalizasyon, toplu taşıma araçlarının anlık konumu, akıllı otopark, ihtiyaca göre kısılan sokak aydınlatması, akıllı su ve elektrik sayaçları, doluluk sensörlü atık konteynerleri, hava kalitesi ölçümü, afet ve acil durum yönetimi.
- Altyapı: Sensörler ve nesnelerin interneti, haberleşme ağları, kentin dijital haritası ve coğrafi bilgi sistemleri (CBS), verilerin toplandığı yönetim merkezleri ve bu verileri yorumlayan veri analitiği.
- Kimler çalışır? Şehir plancıları kentin nasıl gelişeceğini planlar; harita mühendisleri ve CBS teknikerleri kentin dijital haritasını kurar; elektrik-elektronik ve bilgisayar mühendisleri sistemleri tasarlar; teknikerler sahada kurulum ve bakım yapar; veri analistleri veriyi karara dönüştürür; siber güvenlik uzmanları sistemleri korur.
- Önlisans yolları: Akıllı Altyapılar Teknikerliği, Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri programlarına YKS'de TYT puanıyla girilir. Akıllı Altyapılar Teknikerliği akıllı binalar ve otomasyon, sensör teknolojileri, nesnelerin interneti ve yenilenebilir enerji gibi dersleri içerir.
- Lisans yolları: Şehir ve Bölge Planlama, Harita Mühendisliği, Elektrik-Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği programlarına SAY puanıyla girilir. Bkz. İnşaat mühendisi, harita mühendisi ve şehir plancısı.
- Nerede çalışılır? Büyükşehir belediyelerinin bilgi işlem, ulaşım ve akıllı şehir birimleri; enerji ve su dağıtım şirketleri; teknoloji ve yazılım firmaları; danışmanlık şirketleri.
Örnek
Mert, şehrindeki toplu taşıma uygulamasının otobüsün kaç dakika sonra geleceğini nasıl bildiğini merak ediyor. TYT puanıyla Coğrafi Bilgi Sistemleri programına yerleşiyor ve büyükşehir belediyesinde staj yaparken durak ve hat bilgilerini dijital haritaya işliyor.
Arkadaşı Ece ise Şehir ve Bölge Planlama okuyor ve yeni bisiklet yollarının nereye yapılacağını bu verilere bakarak planlayan ekipte çalışmak istiyor.
Karıştırılan kavramlar
Akıllı şehir ve akıllı ev: Akıllı ev tek bir konutun cihazlarını yönetir. Akıllı şehir ise bütün kentin ortak hizmetlerini kapsar.
Akıllı şehir ve e-belediye: Belediye işlemlerinin internetten yapılması akıllı şehrin bir parçasıdır ama tamamı değildir. Akıllı şehirde yollar, aydınlatma, su ve enerji şebekesi gibi fiziksel altyapı da sensörlerle izlenir ve yönetilir.
Bu kavramla ilgili meslekler
Bu kavram 5 meslekte karşına çıkar:
İlgili kavramlar
Platformda nerede karşına çıkar?
Meslek Rehberi'nde Akıllı Altyapılar Teknikerliği ve coğrafi bilgi sistemleri programlarını inceleyebilirsin.
Kaynak: Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 2019/29, 2020-2023 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı (RG 24.12.2019, sayı 30988); ÖSYM 2026 YKS Tercih Kılavuzu, Tablo 3 ve Tablo 4; Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Akıllı Altyapılar Teknikerliği program tanıtımı.
Son güncelleme: · BAAL Rehberlik Servisi