Kahve ve enerji içecekleri uykumu nasıl etkiler?

Kafein uykululuğu bir süre bastırır ama ortadan kaldırmaz; etkisi saatlerce sürer. Öğleden sonra içilen kahve, çay, kola ya da enerji içeceği gece uykunu sen fark etmeden kısaltabilir.

Neden bilmelisin?

Uykusuzlukla başa çıkmak için kafein almak uykusuzluğu artırabilir: Gece uyku kısalır, ertesi gün daha çok kafein gerekir. Bu döngüyü bilmek onu kırmanın ilk adımıdır.

Kafein nasıl çalışır?

• Yorgunluğu gizler. Uyanık kaldıkça beyinde uyku baskısı yaratan bir madde (adenozin) birikir. Kafein bu maddenin etki ettiği yerleri geçici olarak kapatır. Yorgunluk yok olmaz, yalnızca hissedilmez; kafeinin etkisi geçince geri gelir.
• Uzun süre kalır. Kafeinin yarısının vücuttan atılması ortalama 5 saat sürer, kişiden kişiye bu süre çok daha uzun olabilir. 17:00'de içtiğin kahvenin yarısı 22:00'de hâlâ vücudundadır.
• Fark etmeden uykunu kısaltır. Bir deneyde yatmadan 6 saat önce alınan yüksek doz kafein, ölçümlerde uykuyu 1 saatten fazla kısalttı. Katılımcılar ise uykularının bozulduğunu fark etmedi.
• Nerelerde var? Kahve, siyah ve yeşil çay, kola, enerji içecekleri, bazı soğuk çaylar ve daha az miktarda çikolata. Bir kutu enerji içeceğinde bir fincan kahve kadar kafein olabilir; büyük kutularda daha fazlası.
• Ne kadarı fazla? Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi ergenler için günlük sınırı kilogram başına 3 mg olarak görüyor. 60 kilo için bu yaklaşık 180 mg, yani iki küçük kutu enerji içeceği ya da iki fincan kahve demektir. Fazlası çarpıntı, titreme ve huzursuzluk yapabilir. Enerji içecekleri ayrıca çok şeker içerir.

Öneri: Kafeini yatmadan en az 6–8 saat önce kes. 23:00'te yatıyorsan öğleden sonra 15:00'ten sonra kafeinli içecek içme.

Örnek

Karıştırılan kavramlar

İlgili kavramlar